ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ. ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ.

«Τὴ Aγία καὶ Mεγάλη Κυριακὴ τοῦ Πάσχα, 

αὐτὴν τὴν

 ζωηφόρον Ἀνάστασιν

 ἑορτάζομεν τοῦ Κυρίου, 

καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος

 ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ».

Η τριήμερος Ταφή και η Ανάσταση του Κυρίου συμβολίζει για μας τους Έλληνες την,

μετά την εν ταφω ζωή στη τουρκοκρατία,

Ανάσταση του Ελληνικού Έθνους.

Βυζαντινή Παρακαταθήκη: Η Εικόνα της ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ στην ελληνορθόδοξη Παράδοση.

Δωροθέα Γιαννούκου - Αντωνίου

Η γιορτή της Ανάστασης του Χριστού είναι η σημαντικότερη, η λαμπρότερη, η πιο χαρούμενη μέρα μέσα στον εορταστικό κύκλο της Χριστιανοσύνης. 

Και αυτό γιατί ο Χριστός κατήργησε το θάνατο, μας έδωσε χαρά και ελπίδα για αιώνια ζωή. 

Μέσα όμως από τη θεία Λειτουργία η Ανάσταση γίνεται καθημερινό γεγονός. 

Η εικόνα, λοιπόν, της Ανάστασης είναι από εκείνες που εκφράζουν και δογματικές έννοιες πέρα από το συγκεκριμένο ιστορικό γεγονός. 

Ποια είναι λοιπόν η σωστή απεικόνιση της Ανάστασης; 

Πουθενά μέσα στη Βυζαντινή Αγιογραφία δεν απεικονίζεται η στιγμή κατά την οποία ο Χριστός εξέρχεται από τον τάφο. 

Ανατέμνοντας τη Ελληνική Λαϊκή Ψυχή: "Το αβγό στη Λαογραφία μας".

 Του κ. Γ.Κ.Χατζόπουλου.

Η παρουσία του αβγού, αυτής της πλήρους ζωικής τροφής, είναι διάχυτη στην ελληνική κοινωνική ζωή.
 Η αρχή της ανάγεται στην Ελληνική μυθολογία, γεγονός που καταδεικνύει πόσο σημαντική υπήρξε η τροφή αυτή του Έλληνα, γι’ αυτό και φρόντισε να την ενησχύσει με διάφορους συμβολισμούς, οι οποίοι απηχούν τη στάση του απέναντι της.

Βουλγάρικη Εξαρχία, Βουλγαρικό Σχίσμα: Ο εξελληνισμός των Βουλγάρων.

 Αρχιμ. Βασιλείου Στεφανίδου,
Καθηγητή Πανεπ. Αθηνών.

Βούλγαροι και ξένοι συγγραφείς δέχονται, ότι το πατριαρχείο Κωνσταντινουπόλεως επεδίωξε συστηματικά την εξελλήνιση  των σε αύτο υπαχθέντων Σλάβων, ιδίως των Βουλγάρων.

Οι Βούλγαροι κατοικούν τις χώρες νοτιότερων των άλλων Σλάβων, επομένως πλησιέστερα προς τους Έλληνας και ήταν περισσότερο αναμεμιγμένοι με αυτούς.

Τα μέσα, τα όποια χρησιμοποιήθηκαν προς εξελληνισμό των Βουλγάρων ήσαν τα επόμενα.

H Βουλγαρική Εξαρχία στην Μακεδονία: Επιστολή διαμαρτυρίας Μακεδόνων, 1903.

Καὶ ὃμως… ἑκατὸ καὶ πλέον χρόνια ἒχουν περάσει... ἡ Μακεδονία μας ἐλευθερώθηκε ἀπὸ τὸν τουρκικὸ ζυγό... τὰ σλαβικὰ δολοφονικὰ κομιτάτα ἂλλαξαν πρόσωπο καὶ τακτική... μάλιστα τὸ φρικτὸ VMRO ἒγινε καὶ κυβερνῶν κόμμα!
Οἱ βλέψεις τους ὃμως πρὸς τὴν Μακεδονία μας δὲν ἐπαναπαύθησαν ποτέ! Ἀκούραστα κατασκευάζουν τὶς μυθοπλασίες τους καὶ ἀσύστολα προπαγανδίζουν τὴν δῆθεν καταγωγή τους ἀπὸ τὸν Μέγα Ἀλέξανδρο.

Μακεδονική Εκκλησιαστική Παράδοση: ΜΑΚΕΔΟΝΙΣΣΕΣ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ

                                                                                                                                                                                                 της Αθηνάς Τζινίκου-Κακουλή,Η Μακεδόνισσα στο Θρύλο και την Ιστορία(1453-1940).

Βαθύτατες εχει τις ρίζες της η θρησκευτική  πίστη στη Μακεδονία, όπου τον πρώτο της σπόρο φύτεψε ο ’Απόστολος Παύλος.

Ιδιαίτερα η Θεσσαλονίκη ονομάζονταν απ’ τους Βυζαντινούς «ορθόδοξος πόλις» για το πλήθος των άγίων της,

 ανάμεσα στους οποίους αρκετές ήταν γυναίκες, 

Μακεδονική Εκκλησιαστική Παράδοση: Η Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης Παγγαίου.

Ένα από τα αρχαιότερα εκκλησιαστικά μνημεία της Ανατολικής Μακεδονίας

Η Ιερά Μονή της Παναγίας Εικοσιφοίνισσας,είναι ένα από τα αρχαιότερα εκκλησιαστικά
μνημεία της Ανατολικής Μακεδονίας και ο κυριότερος λατρευτικός χώρος των πιστών της περιοχής.

Κάθε χρόνο, δέχεται χιλιάδες επισκέπτες ενώ την ημέρα του εορτασμού της, τον 15 Αύγουστο, συρρέουν σ’ αυτήν, πιστοί από όλη την Ελλάδα, προκειμένου να προσευχηθούν και να ζητήσουν την χάρη της Παναγίας. Είναι κτισμένη σε υψόμετρο 750 μέτρων, σε μια πανέμορφη τοποθεσία μέσα στα δάση του όρους Παγγαίου.

Στο κέντρο του συγκροτήματος, δεσπόζει ο Ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου με το Ηγουμενείο, τα κελιά των μονασουζών, το παρεκκλήσι της Αγίας Βαρβάρας και το Μουσείο ενώ υπάρχει ένας ακόμη μεγάλος χώρος με ξενώνα τριών κτιρίων, τραπεζαρία και το παρεκκλήσι της Ζωοδόχου Πηγής με το παλιό του σιντριβάνι.


Πριν από το μοναστήρι, υπάρχει πλατεία με αιωνόβια πλατάνια και το μνημείο των 172 μοναχών που σφαγιάστηκαν από τους Τούρκους το 1507.

Σύμφωνα με τις παραδόσεις, ο πρώτος κτήτορας της Ιεράς Μονής, ήταν ο Άγιος Γερμανός, ο οποίος, μετά από πρόσταγμα της Θεοτόκου, έφυγε από την Ιερά Μονή του Τιμίου Προδρόμου, στον Ιορδάνη ποταμό, όπου ασκήτευε και πήγε με την καθοδήγηση αγγέλου, στο Παγγαίο όρος, για να χτίσει την Παναγία Εικοσιφοίνισσα.

Από πού πήρε το όνομα της η Εικοσιφοίνισσα.

Βουλγάρικη Εξαρχία στη Μακεδονία: Η Αρχιεπισκοπή Οχρίδας-Αχρίδος και η Ψευδεπίγραφος "Εκκλησία της Μακεδονίας"

 Αρχιμ. Βασιλείου Στεφανίδου, Καθ. Πανεπ. Αθηνών.

Ή μετά τήν άλωσιν υπαγωγή τών Βουλγάρων ύπο τον πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως δέν ήτο αντικανονική και παράνομος, ώς ισχυρίσθυκαν τίνες.

 Τό θεοκρατικόν μουσουλμανικών πολίτευμα έγέννα ίδια θεο­κρατικά πολιτεύματα διά τούς μή μουσουλμάνους (ιδε § 50).

Έν τη διακανονίσει του ζητήματος τούτου δεν ήτο δυνατόν να ληφθώσιν ύπ' όψιν εθνότητες, άλλα θρησκευτικαί ομάδες, όλοι δέ οι ορθόδοξοι υπή­χθησαν υπό τον πατριάρχην Κωνσταντινουπόλεως.

Εις έξάρτησιν έξ αύτου ήλθον και τά άλλα πατριαρχεία.
Ουτω, τω 1663 οί τέσσαρες πατριάρχαι της 'Ανατολής, άναγνωρίζοντες τό άπό της άλώσεως καθε­στώς, άπεφάνθησαν, ότι
«αι ύποθέσεις πασαι τών Εκκλησιών εις τον της Κωνσταντινουπόλεως θρόνον άναφέρονται και παρ αύτοΰ τάς άποφάσεις λαμβάνουσιν, ώς τά 'ίσα πρωτεία κατά τούς κανόνας έχοντος της παλαιάς Ρώμης»

O Πανσλαβισμός και H Βουλγαρική Εξαρχία στην Μακεδονία.

Τμήμα χάρτη του H. Kiepert, 1869, Μακεδονία

Ἀπόρρητα Ρωσσικὰ Ἒγγραφα γιὰ τὸ Μακεδονικὸ

Les Responsabilités (Αἰ Εὐθύναι), 1877.


Τὸ 1870, ὑπῆρχε στὴν ρωσσικὴ Πρεσβεία τῆς Κωνσταντινουπόλεως ἓνας Ἓλληνας ὑπάλληλος.

Μία μέρα ὁ τότε Σύμβουλος τῆς Πρεσβείας διέταξε τὸν Ἓλληνα ὑπάλληλο νὰ παραλάβῃ ἀπὸ μία θυρίδα τῆς Πρεσβείας ἓνα φάκελο μὲ ἒγγραφα.

 Ἀργότερα, τὰ ἒγγραφα αὐτὰ δόθηκαν στὸν ἲδιον ὑπάλληλον νὰ τὰ ἐπιστρέψῃ στὴν θέσιν τους, στὴ θυρίδα· αὐτὸς ὃμως, παρατήρησε ἀπὸ τὴν ἐπιγραφὴν τοῦ φακέλου ὃτι τὰ ἒγγραφα αὐτὰ περιελάμβαναν ἐνέργειες σχετικὲς πρὸς τὸ βουλγαρικὸν Σχίσμα καὶ τὶς λοιπὲς πλεκτάνες τῶν πανσλαυϊστικῶν πρακτόρων, ἐπισήμων καὶ ἀνεπισήμων.

Ὁ Ἓλλην ὑπάλληλος ἀπὸ περιέργεια διάβασε τὰ ἒγγραφα καὶ κατόπιν τὰ ὑπεξαίρεσε ἀπὸ τὸ ἀρχεῖο τῆς ρωσσικῆς Πρεσβείας.
Μετὰ ἀπὸ λίγο διάστημα ἀπολύθηκε ἀπὸ τὴν ὑπηρεσία χωρίς νὰ ἀνακοινωθῇ ὁ λόγος τῆς ἀπόλυσης.

Μακεδόνισσες στην Επανάσταση των Μακεδόνων το 1878. Καπετάν-Περιστέρα Κράκα

της Αθηνάς Τζινίκου-Κακουλή, 

Η Μακεδόνισσα στο Θρύλο και την Ιστορία(1453-1940).

 Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ 1878

Το κίνημα του 1854 πνίγηκε στο αίμα, χωρίς όμως να καταπνίγει κι ό πόθος για λευτεριά στις καρδιές των Μακεδόνων.

 Στα χρόνια πού ακολούθησαν πολλοί καπετάνιοι μεμονωμένα ανέλαβαν δράση, ώσπου και πάλι δόθηκε αφορμή για γενικότερο ξεσηκωμό.

Στη δεκαετία 1870-1880 ό Ελληνισμός τής Μακεδονίας διέτρεξε θανάσιμο κίνδυνο.

 Γιατί ή Ρωσία, πού είχε απ’ την εποχή του Μεγάλου Πέτρου ακόμα φλογερό όνειρο να κατέβει στη Μεσόγειο.

Η Επανάσταση των Μακεδόνων το 1878 και η «Προσωρινή Κυβέρνησις της Μακεδονίας».

Έλληνες επαναστάτες της Μακεδονίας το 1878,
 μεταξύ αυτών ο επίσκοπος Κίτρους Νικόλαος,
 ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης
 Ε. Κοροβάγγος,
 ο Κ. Φαρμάκης,
 ο Ν. Αξελός
και ο Χαραλ. Λελούδας.

Η επανάσταση αυτή είναι η πιο σημαντική απ' αυτές που έγιναν στην περιοχή της Μακεδονίας τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, μετά το μεγάλο ξεσηκωμό του Γένους το 1821 και τη όχι αίσια έκβαση της επανάστασης του  1854 με αρχιστράτηγο τον Τσάμη Καρατάσσο.

To έτος 1878 στην περιοχή του όρους Βούρινο, 

37 χλμ. από την πόλη της Κοζάνης , όπου υπήρχε το μικρό κτηνοτροφικό χωριό, το ομώνυμο με το βουνό, 

έγινε η επανάσταση της επαρχίας Ελίμειας για 

την κατάργηση της συνθήκης του Αγίου Στεφάνου, 

την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού

 και την ένωση με τη μητέρα Ελλάδα.

Έχει πιστεύω ιδιαίτερη  σημασία η επανάσταση αυτή για την μετέπειτα ιστορία της Μακεδονίας,  του Μακεδονικού  και της σημερινής πραγματικότητας που έχει διαμορφωθεί τελευταία, για τον εξής λόγο:

Οι Μακεδόνες, σλαβόφωνοι και μη, των οποίων οι πρόγονοι συμμετείχαν όπως είδαμε και σε  προηγούμενες αναρτήσεις στην Εθνεγερσία-Παλιγγενεσία, ήταν ΌΛΟΙ ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΟΙ! Δεν υπήρχε διχασμός γιατί δεν υπήρχε Εξαρχία.

Στην  εξέγερση του Ilinden,  Илинден που έγινε μετά από 25 χρόνια συμμετείχαν μόνο  εξαρχικοί (Μακεδόνες και βουλγάροι) κομιτατζήδες. 

Στην πρώτη συμμετείχαν ΟΛΟΙ οι Μακεδόνες, ενώ στην δεύτερη μόνο εξαρχικοί Αγιοστεφανίτες.

Μακεδονία: Η έκχριστιάνισις των Νοτιοσλαύων και Βουλγάρων

Αρχ. Βασιλείου Κ. Στεφανίδου, 

Καθηγητού του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Σλαύος πολεμιστής

Αι έπιδρομαί των Σλαύων ήρχισαν την στ' εκατονταετηρίδα επί των αυτοκρατόρων ’Ιουστινιανού (539) και Μαυρίκιου (589) και κατέλαβον τα βόρεια σύνορα του βυζαντινού κράτους από της Άδριατικής θαλάσσης μέχρι του Εύξείνου Πόντου (Νοτιοσλαύοι).

 ’Εξ αυτων είσηλθον και έγκατεσταθησαν εις το έσωτερικόν του βυζαντινού κράτους μέχρι της Πελοποννήσου, ο έπί Κωνσταντίνου του Κοπρωνύμου (746) έν Πελοπόννησω λοιμός διηυκόλυνε την διείσδυσιν και έγκαταστασιν των σλαύων έν τη  χώρα ταύτη (Continuatus, 5, 52 — 54. Κωνσταντίνου Πορφυρογεννη του 3, 53. Ράλλη και Ποτλη , Σύνταγμα, 5, 72).

 Οί είσελάσαντες σλαύοι έμειναν άνεξάρτητοι πολιτικώς και εθνικοί το θρήσκευμα. η  υποταγη  και η  έκχριστιάνισις αύτων έβαινον, κατα το μάλλον η  ηττον, έκ παραλληλου, άλλά βραδέως, η  δέ έκχριστιάνισις αύτων έβράδυνεν άκόμη περισσότερον.

Μακεδονική Εκκλησιαστική Παράδοση: Η Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων-Δράμας.

Η Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων 

είναι η ΠΡΩΤΗ
που ιδρύθηκε στο χώρο της Μακεδονία και Θράκης
κατά την εδώ επίσκεψη του 49 μ.Χ.
του Αποστόλου των Εθνών Παύλου,
ύστερα από την ενύπνια αμφάνιση ανδρός 
ΜΑΚΕΔΟΝΟΣ:

"Διαβάς εις Μακεδονίαν βοήθησον ημίν".

Μολονότι η Επισκοπή των Φιλίππων-Δράμας
θεωρείται η αρχαιοτέρα των Επισκοπών,
ελάχιστα είναι τα στοιχεία, τα οποία αναφέρονται στου πρώτους αιώνες της ίδρυσης και τη λειτουργία της.

Η λειτουργία της Επισκοπής Φιλίππων-Δράμας γίνεται γνωστότερη με άφθονα στοιχεία ύστερα από τον όγδοο αιώνα, τα οποία παρατίθενται σε

ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ.

Θα παραθέσουμε κατάλογο επισκόπων ο οποίος συνετάγη από τον

Γεώργιο Κούρτη, Πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ελλάδος.

Αναδημοσίευση παλαιάς Ανάρτησης του 13.09.2010
" Η γνήσια Μακεδονική Εκκλησία: Η Ιερά Μητρόπολις Φιλίππων-Δράμας"

Πηγή: Γ.Κ. Χατζόπουλου¨Η Αλιστράτη ως έδρα της Ιεράς Μητροπόλεως Φιλίππων-Δράμας και Ζιχνών"

Τι είναι Παράδοση για τους Ορθόδοξους;

Οἱ Ὀρθόδοξοι μιλοῦν πάντοτε γιὰ τὴν παράδοση.

Τί ἐννοοῦν ὅμως μ᾿ αὐτὴ τὴ λέξη;

Μακεδόνες Αγωνιστές στην Εθνεγερσία του 1821.

ΟΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΑΓΩΝΙΣΤΕΣ ΥΠΟ ΤΟΝ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ ΚΑΡΑΤΑΣΟ ΣΤΗΝ ΥΔΡΑ ΤΟ 1824

Ο Αναστάσιος Καρατάσος (1764-1830) υπήρξε εμβληματική μορφή στον αγώνα του 1821.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ ΚΑΡΑΤΑΣΟΣ 

Θεωρείται δικαιωματικά ο σημαντικότερος αγωνιστής του 1821 από τη Μακεδονία.
Ξεκινώντας από τη Νάουσα το 1822 (γεννήθηκε στη Δοβρά) όργωσε την Ελλάδα συμμετέχοντας σε πολλές μάχες του έθνους κατά των Τούρκων από το 1822 έως και τον θάνατό του το 1830.

Καλλιθέα Δράμας: Ο γενναίος Μακεδονο­μάχος Δημήτριος Α. Βοζίκης

Βασίλειος Κ. Πασχαλίδης.

Ο Δημήτριος Βοζίκης ήταν ένας ηρωικός, γενναίος και έντιμος Μακεδο­νομάχος.

 Γεννήθηκε στην Καλλιθέα Δράμας κατά το έτος 1886 και σε ηλι­κία 18 ετών πήρε μέρος ως αντάρτης στον αγώνα εναντίον των κομιτατζήδων στην περιοχή Δράμας και Σερρών.

 Ήταν ενταγμένος στο Σώμα του καπετάν Δούκα και διακρίθηκε σε πολλές συγκρούσεις με τους Βουλγάρους κομιτα­τζήδες.

Το όνομά του τρόμαζε όλους τους εχθρούς του. Τα στοιχεία που υπάρ­χουν στη διάθεσή μας τον παρουσιάζουν αμείλικτο διώκτη κάθε εχθρού της πατρίδος.

Ο Αθηνών Χρυσόστομος Β' καί ή δράση του στό Μακεδονικό άγώνα

τής κ. ΜΑΡΙΑΣ ΑΤΑΚΤΙΔΟΥ - ΓΕΩΡΓΙΤΣΑ

Τόνομά του ήταν Θεμιστοκλής Χατζήσταύρου.

Γεννήθηκε στο Άϊδίνι τής Μικράς Ασίας στά 1880.

 Φοίτησε στο Πυθαγόρειο Γυμνάσιο τής Σάμου καί μετά τις εκεί σπουδές του πήγε στη Θεολογική Σχολή τής Χάλκης άπ’ όπου άποφοίτησε  στοά 1902 μέ άριστα.
Κατόπιν σπούδασε στό πανεπιστήμιο τής Λωζάννης. Μετά τήν έπιστροφή του χειροτονήθηκε διάκονος καί ύπηρέτησε ώς άρχιδιάκονος τοϋ τότε μητροπολίτου Δράμας Χρυσοστόμου Καλαφάτη- μετέπειτα Σμύρνης- όπου συμμερίστηκε όλους τούς άγώνες του.

Βησσοτσάνη-Ξηροπόταμος Δράμας: O Μακεδονομάχος Ιωάννης Σαμαράς (1878-1911)

Της Αγγελικής Χ.Κιουρτσή-Μιχαλοπούλου.

Κύριε Πρόεδρε, κυρίες, κύριοι Σύνεδροι, Κυρίες, Κύριοι.

Πρώτ’ απ’ όλα θέλω να ευχαριστήσω θερμά την Οργανωτική Επιτροπή της Β' Επιστημονικής Συνάντησης Δράμας, γιατί δέχτηκε και τη δική μου ανακοίνωση ανάμεσα στις τόσες αξιόλογες.
 Έτσι μου έδωσε την ευκαιρία να νιώσω τη χαρά της προσφοράς στην Ιστορία του αγαπημένου αυτοί μαρτυρικού τόπου που λέγεται Νομός Δράμας.

Εισαγωγικά

Ένας πολύτιμος χειρόγραφος Κώδικας “τής έν Βησσοτσάνη Ίεράς ’Εκκλησίας τού 'Αγίου Γεώργιον' του έτους 1906 στάθηκε η αφορμή να ασχοληθώ με το μακεδονομάχο Ιωάννη Σαμαρά.

 Έπεσε στα χέρια μου το 1984, όταν προσπαθούσα να συγκεντρώσω στοιχεία για μια ερευνητική μου εργασία σχετική με τον καπετάν Τσάρα .
Τον Κώδικα με ευχαρίστηση μου είχε παραχωρήσει τότε ο γιος του Ιωάννη Σαμαρά, Δημήτριος.

Διαβάζοντάς τον, πρόσεξα ότι ο Ιωάννης Σαμαράς διοριζόταν από το μητροπολίτη Δράμας Εφοροεπίτροπος της εκκλησίας του Αγίου Γεωργίου για έξι συνεχή χρόνια, από το 1906 μέχρι το 1911. οπότε και δολοφονήθηκε από τους Τούρκους.

Η προσφορά του αυτή τυπικά φαίνεται θρησκευτική, ουσιαστικά όμως είναι εθνική, αφού, όπω; ξέρουμε όλοι, την εποχή του Μακεδονικού Αγώνα 

η ορθοδοξία ταυτίζεται με την Ελλάδα,


ενώ το σχίσμα με τη Βουλγαρία.

 Όποιος είναι ορθόδοξος, Πατριαρχικός, είναι Έλληνας, Γραικομάνος, 
ενώ όποιος είναι σχισματικός είναι Βούλγαρος.

Έτσι έφθασα στα βήματα του μακεδονομάχου και θέλησα ν’ ασχοληθώ με την προσωπικότητά του.

Πηγές

Προσοτσάνη Δράμας: Αθανάσιος Τριανταφυλλίδης ¨Ο Μακεδονικός αγώνας".

Σύντομο Βιογραφικό Σημείωμα.

Ο Αθανάσιος Τριανταφυλλίδης γεννήθηκε στην Προσοτσάνη το 1886 και πέθανε το 1967.

Ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στο Γυμνάσιο Σερρών το 1904 και σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, από το οποίο αποφοίτησε το 1912.

Καπετάν Τσάρας( Κων/νος Νταής)

(Σημ.Yauna, ακολούθησε δηλαδή το ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ σύστημα του 1887, 
δες προηγούμενες Ανάρτηση.)




 Έλαβε μέρος στον Μακεδονικό Αγώνα και φυλακίστηκε από τους Τούρκους, ενώ κατά τη διάρκεια του ελληνοτουρκικού πολέμου, το 1912, κρατήθηκε όμηρος των τουρκικών αρχών.

ΟΙ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΕΣ ΣΤΗ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (14ος-15ος αί.)

Της Ελένης Άρβελέρ.

Αρχίζοντας πρέπει να πω ότι ή μαζική εγκατάσταση των σλαβικών φύλων στα Βαλκάνια και ή ίδρυση των σκλαβηνιών καί αρχοντιών στη Μακεδονία —κι αυτό από τον 7ο κυρίως αιώνα και εδώ— απορρόφησαν την προσοχή των ερευνητών τής εθνολογικής σύστασης τής περιοχής και επίσκιασαν έτσι την παρουσία, εκτός βέβαια των γηγενών, των άλλων στοιχείων αλλογενών ή μη, βυζαντινών δηλαδή, πού διαδραμάτισαν ωστόσο ένα πρωτεύοντα συχνά ρόλο στον εξελληνισμό των νεοφερμένων και στη διοργάνωση και την καθόλου κοινωνική και οικονομική διαβίωση των μακεδονικών πόλεων και τής υπαίθρου.

Μεταξύ αυτών των μη Σλάβων αλλογενών τής περιοχής αναφέρονται, εκτός βέβαια από το εβραϊκό στοιχείο πού ή παρουσία του μαρτυρείται από τα προ και πρωτοβυζαντινά χρόνια, εγκαταστάσεις εκχριστιανισμένων ’Αράβων. 

Μακεδονία: Διάρθρωση του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος κατά την Τουρκοκρατία.

(Σημ. Yauna: Αν κάποιος αναγνώστης έχει στοιχεία για ΑΛΛΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ στην Μακεδονία για την εν λόγω περίοδο, εκτός του ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ θα τον παρακαλούσα θερμά να μου το ανακοινώσει. Μιλάω για εκπαιδευτικό σύστημα,
Σχολεία τούρκικα, βουλγάρικα(μετά το 1880), ρουμανικά σαφώς και υπήρχαν.)

(Με την ελληνική νομοθεσία του 1833)


Πρώτη βαθμίδα εκπαίδευσης ήταν το Επτατάξιο Δημοτικό ή του λαού σχολείο.

Ακολουθούσε το Τριτάξιο Ελληνικό σχολείο, στο οποίο μπορούσαν να εισαχθούν με εξετάσεις ακόμα και παιδιά που είχαν ολοκληρώσει τη φοίτησή τους μέχρι την τέταρτη τάξη του Δημοτικού.
 

Πύργοι Δράμας: (ΒΟΒΛΙΤΣΙΟΝ ) Ιστορικά στοιχεία του χωριού. Η ελληνική εκπαίδευση στους Πύργους.

 του Ευάγγελου Παπαθανασίου Αρχαιολόγου

Στο τελευταίο τέταρτο του 17ου αι. θα πρέπει να εξισλαμίζεται ο πληθυσμός του Κόντσιαν, εγκαταλελειμμένου σήμερα οικισμού, βορείως του Βοβλιτσίου και 2 χλμ. απέχοντος αυτού, επί του ίχνους της αρχαίας οδού, η οποία διήρχετο διά μέσου αυτού.

 Έκτοτε το Κόντσιαν συνιστά κυρίως πομακικό χωριό έως την Ανταλλαγή των Πληθυσμών (1923).

Σήμερα διακρίνονται ερείπια των λιθόκτιστων οικιών, του τζαμίου, και τα κατάλοιπα του μουσουλμανικού νεκροταφείου.

Κάποιες μουσουλμανικές οικογένειες είχαν εγκατασταθεί και στο Βομπλίτσι και είχαν συμπήξει την συνοικία Μαχαλά, όπου υπήρχε και τζαμί.

Κάποια στιγμή, κατά την πρώιμη τουρκοκρατία, το εγκαταλελειμμένο ήδη από τα τέλη του 14ου αι., μονύδριο-ασκητήριο της Θεοτόκου της Σπηλαιωτίσσης, ενοριακό εξωκκλήσιο πλέον, κείμενο επί των εδαφικών ορίων των κοινοτήτων Πετρούσης και Προσοτσάνης, και για το οποίο έχουν προφανώς ξεχαστεί τα της συνδέσεώς του με τον όσιο Γερμανό, μετωνομάζεται σε σπήλαιο του Αγίου Μάρκου.
 

Κωστής Παλαμάς:«O Ποιητής της Ρωμηοσύνης»

                                                                                      ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΗΜΗ. 

Σαν σήμερα 27 Φεβρουαρίου 1943 στην γερμανοκρατούμενη, όπως και σήμερα Ελλάδα παθαίνει μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες του Ελληνισμού.

Η κηδεία του έμεινε μνημειώδης στα χρονικά της πατρίδας μας. 

Η οικονομική άνοδος του ελληνισμού της Μακεδονίας και οι αποδημίες του. Tα μακεδονικά αστικά κέντρα στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα

Του Κ. Βακαλόπουλου.

1. Μετά το  1600 μεγαλώνει το ρεύμα των μεταναστών της Μακεδονίας προς την Σερβία, τη Ρουμανία, την Αυστρία και την Ουγγαρία.
Από τη Δυτική Μακεδονία ξεκινούσαν πολλά καραβάνια, τα οποία περνούσαν από το Βελιγράδι και το Ζέμουν και έφταναν στο αυστριακό έδαφος.
Από τη Θεσσαλονίκη ξεκινούσαν τρεις δρόμοι, μέσω της Βοσνίας, μέσω των Σερρών, του Μελένικου, της Σόφιας, του Βιδινίου προς την Αυστρία και τη Βιέννη και μέσω της κοιλάδας του Στρυμόνα προς τη Νίσσα και Βελιγράδι.

 Τα καραβάνια σε ολόκληρη τη Βαλκανική ήταν στα χέρια των Ελλήνων, ιδίως των Μετσοβιτών και των Ζαγοριτών της Ηπείρου, καθώς και των Κοζανιτών και Σιατιστινών της Μακεδονίας.

 Πολλοί από τους Μακεδόνες αποδήμους ήταν βλαχόφωνοι (Κουτσόβλαχοι) και ασχολούνταν κυρίως με το εμπόριο. Αρκετοί απ ’ αυτούς ήταν ονομαστοί κτίστες και έφταναν στην Σερβία, στο Σρέμ, στην Σλοβενία και ως αυτήν την Αυστρία.

Μετά το 1760 διογκώθηκε εντυπωσιακά το ρεύμα των Ελλήνων αποδήμων της Μακεδονίας προς τις γιουγκοσλαβικές χώρες.

 Οι απόδημοι αυτοί γίνονται φορείς του ελληνικού πολιτισμού και του ελληνικού τρόπου ζωής.

Ελληνική παιδεία στη Ρωσία: Ο Άντον Τσέχωφ (1860 - 1904) μαθητής σε ελληνικό σχολείο της Ρωσίας

Ο Άντον Τσέχωφ

Στο Διαδίκτυο (Internet) υπάρχουν πολλά κείμενα 
αναφερόμενα στον μεγάλο Ρώσο συγγραφέα
 Άντον Τσέχωφ. Πέντε απ’ αυτά, που μνημονεύουν
 τη φοίτησή του στο σπουδαίο ελληνικό σχολείο 
της γενέθλιας πόλης του Ταγκανρόγκ Ρωσίας, 
παρουσιάζονται αποσπασματικά ακολούθως.

Μακεδονία: Η εκπαίδευση στον καζά Δράμας την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Εκπαιδευτήρια Δράμας.

Ευάγγελος Γ. Καρσανίδης. 

Σύγκριση ελληνικών και 

βουλγαρικών σχολείων

 στον καζά Δράμας (1840-1899)

Victor Bérard: Οδοιπορικό στη Μακεδονία 1890- 1892.

Ο Βίκτωρ Μπεράρ γεννήθηκε στις 10 Αυγούστου του 1864 στο Morez στα γαλλοελβετικά σύνορα και απεβίωσε στο Παρίσι στις 13 Νοεμβρίου 1931.
 Ο Μπεράρ ήταν γνώστης του Ανατολικού ζητήματος, γνώριζε τη σημασία της Μακεδονίας, κατανοούσε ότι το πρόβλημα δεν ήταν μόνο "υλικό" αλλά και ηθικό.

Απόσπασμα από το Βιβλίο του.
(Εκδόσεις Τροχαλία, Β΄έκδοση, Σελ 148).

Αχρίδα: Μια βουλγάρικη μητρόπολη

Μακεδονικός Αγώνας: Ο Μακεδονομάχος Καπετάν Γιαγκλής.

Ο Γεώργιος Γιαγκλής, του Θεοδώρου και της Ασημίνας, γεννήθηκε στην Ιερισσό της Χαλκιδικής το 1869.

Τα κατορθώματά του και η συμβολή του στον Μακεδονικό Αγώνα περιμένουν ακόμη την γραφίδα του ιστορικού που θα γράψει τη βιογραφία του για να εξοφλήσει η Πατρίδα, κατά κάποιο τρόπο, το χρέος της προς αυτόν.

17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913, Τερπνή Σερρών: ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΠΛΑΤΑΝΟΥΔΙΑ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΤΕΡΠΝΗΣ ΣΕΡΡΩΝ

Υλικό από το νεοεκδοθέν βιβλίο του Δρ Σιαμάκη Κων/νου "ΤΕΡΠΝΗ". Παραθέτουμε το κομμάτι που αναφέρεται στη ΜΑΧΗ ΣΤΑ ΠΛΑΤΑΝΟΥΔΙΑ 17 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1913

Ή μάχη ατά Πλατανούδια Τερπνής μεταξύ Ελλήνων και Βουλγάρων έγινε 17-21 Φεβρουάριου 1913, ημέρες Δευτέρα μέχρι Παρασκευή (σημερινό ημερολόγιο 2-6 Μαρτίου 1913).

VMRO - Ε.Μ.Ε.Ο. 1893-1940: Η άλλη όψη του βουλγαρικού εθνικισμού

Βλάσης Βλασίδης, Βασίλης Γούναρης, Άννα Παναγιωτοπούλου

Το απόγευμα της 3^ης Νοεμβρίου του 1893 συγκεντρώθηκαν στο σπίτι του Χρίστο Μπατατζίεφ, στη Θεσσαλονίκη, ο Ντάμε Γκρούεφ, ο Πέρε Ποπάρσωφ, ο Αντόν Δημητρώφ, ο Χρίστο Τατάρτσεφ και ο Ιβάν Χατζηνικολώφ.

Καρπός της συνάντησης αυτής ήταν η ίδρυση μιας μυστικής επαναστατικής οργάνωσης, η οποία έμελε, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, να επηρεάσει τις πολιτικές εξελίξεις στα Βαλκάνια για μισό περίπου αιώνα, ενώ τα οράματά της ακόμη και σήμερα εξακολουθούν να συγκινούν ορισμένους πολιτικούς κύκλους στις γειτονικές μας χώρες.^[1]

Tα σχολεία του Δοξάτου: Πνευματική και πολιτιστική προσφορά του Δοξάτου στα χρόνια της τουρκοκρατίας

του κ. ΧΡΗΣΤΟΥ ΜΑΡΓΑΡΙΤΗ

Το Δοξάτο, φυτρωμένο ανάμεσα στον πλούσιο κάμπο της Δράμας- Φιλίππων, ευνοήθηκε για την  ανάπτυξή του στα χρόνια της Τουρκοκρατίας.

Έφθασε μάλιστα κατα τούς τελευταίους αιώνες κυρίως μετα τα 1600, να γίνει μιά όμορφη και  πλούσια κωμόπολη.

Θα προσπαθήσω να δώσω μια εικόνα της ζωής του, αυτής που  έχει σχέση με την  πνευματική και  πολιτιστική προσφορά του, τον τελευταίο αιώνα της Τουρκοκρατίας, μ’ όσα στοιχεία έχω στη διάθεσή μου, μέχρι τη μεγάλη σφαγή του 1913.

Εθνική και πνευματική αφύπνιση του ελληνισμού της Μακεδονίας κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα.

Απόσπασμα από το βιβλίο "Μακεδονία και Τουρκία" του Κ. Βακαλόπουλου.
Σημαντική απήχηση στον μακεδονικό χώρο είχαν κατά το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα τα μεγάλα πολεμικά γεγονότα, που προκλήθηκαν από τον ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1768- 1774.
 

Ο Ελληνισμός της Δράμας : Οι τρεις τουρκικοί κώδικες της Δράμας.

Από το βιβλίο "Δραμινά Ιστορικά", του Βασίλειου Πασχαλίδη.

Οι τουρκικοί κώδικες και τα σπαράγματα διαφόρων κωδίκων, που σώθηκαν, αν και μετρημένοι στα δάκτυλα, πρέπει να αποτελούν σοβαρή ιστορική πηγή για την περιοχή Δράμας.

Το μεγαλύτερο μέρος του αρχείου, από το οποίο προέρχονται και οι κώδικες, που σώθηκαν, πρέπει να καταστράφηκε τον Ιανουάριο του 1970, όταν κατεδαφιζόταν το παλαιό δημοτικό κτίριο Δράμας.

Προσοτσάνη Δράμας:Τόπος χωρίς ιστορία, μοιάζει με έναν άνθρωπο χωρίς όνομα!

Του Γ. Κ. ΒΟΥΛΤΣΙΑΛΗ, Τακτικού Μέλους Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών

Η Ηώς κατά την Ελλ. Μυθολογία

Επιστολή στην εφημρίδα "ΗΩΣ" του Μακεδονικού Συλλόγου Προσοτσάνης "Μέγας Αλέξανδρος".

...
Πίστευα πάντα και πιστεύω ακόμη και σήμερα ότι διακαής πόθος κάθε υγιούς ατόμου, είναι ο δεσμός του με την γενέτειρά του, η οποία και προσδιορίζει την πραγματική του υπόσταση αλλά και την περίοπτη θέση του στην κοινωνία γενικότερα.

Σύντομη αναφορά στις αρχαιότητες του Νομού Δράμας (από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι και τα ρωμαϊκά)

Της Σταυρούλας Σαμαρτζίδου, Αρχαιολόγου -Έπιατημ. Βοηθού

Άρχαιολ. Μουσείου Καβάλας.

Για κάθε περίοδο της ιστορίας μας, τα αρχαιολογικά ευρήματα μαζί με τις γραπτές πηγές άποτελουν τούς πιό πολύτιμους οδηγούς μας στην προσπάθεια της γνώσης τού παρελθόντος και συγχρόνως τις βασικές πηγές της ιστορίας της τέχνης. 


Στην Ανατολική   Μακεδονία και ειδικότερα στην περιοχη   του νομου Δράμας οι   άρχαιολογικές μαρτυρίες μαζί με τις πληροφορίες των άρχαίων ιστορικών μας φανερώνουν μία συνέχεια ζωής και πολιτιστικής έξέλιξης από τα προϊστορικά χρόνια ως τα βυζαντινά .

Μακεδονική Παράδοση: Ήχοι του Διονύσου.

Τα διονυσιακά δρώμενα σε όλα τα ντόπια μακεδονικά χωριά, στην Δράμα, ολοκληρώθηκαν την 8η Ιανουαρίου 2012.

Ένα από τα ντόπια μακεδονικά τραγούδια που ακούστηκαν τις ημέρες αυτές είναι και το τραγούδι "Κόρη πούλαγε κρασί". Ο χορός λέγεται Τέσκα.

Οι στίχοι:

ΚΟΡΗ ΠΟΥΛΑΓΕ ΚΡΑΣΙ

Κόρη πουλαγε κρασί (δις)
Με το φεγγάρι από βραδύς (δις)

Με το φεγγάρι από βραδύς (δις)
Το πρωί με ξημέρωμα

Πέρασε νέος πέρασε (δις)
Και κρασί ζήτησε να πιει (δις)

Παλικάρι μελαχρινό (δις)
Το κρασί είναι ακριβό (δις)

Κόρη δως μου κρασί να πιω (δις)
Εγώ εσένα αγαπώ (δις)




Από την Παράσταση του Χοροστασίου με τον τίτλο "Αλέξανδρος", (Βεάκειο Θέατρο Πειραιά, 5 & 6 Ιουνίου 2010)

Περισσότερες πληροφορίες: http://xorostasi.org

Βίντεο και επεξεργασία: Μπάμπης Σαϊτάνης

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στη ΚΑΛΗΣ ΒΡΥΣΗΣ Δράμας

Από το βιβλίο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."
ΚΑΛΗ ΒΡΥΣΗ

Σύντομη ιστορία

Ο οικισμός της Καλής Βρύσης  βρίσκεται είκοσι δύο χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της πόλης της Δράμας και επτά από την πόλη της Προσοτσάνης.

Είναι κτισμένος στις ΒΑ υπώρειες του Μενοικίου όρους.

Το αρχικό όνομα του οικισμού ήταν Γκόρνιτσα (από το σλαβικό ΝΑ GORE = προς τα πάνω).

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στη ΠΕΤΡΟΥΣΑ Δρά μας

Από το βιβλίο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."

ΠΕΤΡΟΥΣΑ

Σύντομη ιστορία

Ο σημερινός οικισμός  αναγνωρίστηκε αρχικά ως Κοινότητα Πλεύνης με Β.Δ. της 13-11-1919, Φ.Ε.Κ. Α', 251/1919.

Οι οικισμοί που απαρτίσανε την Κοινότητα ήταν η Πλεύνα, το Βουβλίτσιον (σημ. Πύργοι) και η Κόντσα.
Στη συνέχεια οι συνοικισμοί Βουβλίτσιον και Κόντσα αποσπάσθηκαν και αποτελέσανε την Κοινότητα Βοβλιτσίου (σημ. Πύργοι).

Η Κοινότητα της Πλεύνης με το Δ. 1 -4-1927, Φ.Ε.Κ. Α', 76 μετονομάσθηκε σε Κοινότητα Πετρούσης.

Το 1927 η Πετρούσα αριθμούσε 2.760 κατοίκους.

Στην περιοχή της Πετρούσας εντοπίστηκαν δύο προϊστορικοί οικισμοί, η «Μεγάλη Τούμπα» και η «Μικρή Τούμπα» με κεραμική της εποχής του χαλκού .
Η παρουσία των προϊστορικών οικισμών στην περιοχή δηλώνει ότι αυτή συγκέντρωσε το ενδιαφέρον του ανθρώπου από τα προϊστορικά χρόνια.

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στο ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ Δράμας

Από το βιβλίο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."

 

 ΜΟΝΑΣΤΗΡΑΚΙ

Σύντομη ιστορία.

Με διάταγμα της 3-3-1924, Φ.Ε.Κ. Α', 49/1924 έγινε η αρχική αγνώριση της Κοινότητας Δρανόβου, η οποία μετονομάστηκε σε κοινότητα Μοναστηρακίου με το Διάταγμα της 1-4-1927, Φ.Ε.Κ. Α', '6/1927. Σήμερα ανήκει στοΔήμο Δράμας (ν. 2539/97).

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στο Ξηροπόταμο Δράμας

 Από το βιβλίο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."

ΞΗΡΟΠΟΤΑΜΟΣ

Σύντομη ιστορία

Ο οικισμός, ο οποίος απέχει από την πόλη της Δράμας οκτώ χιλιόμετρα, αναγνωρίσθηκε αρχικά ως Κοινότητα Βησωτσάνης με Β.Δ. της 13-11-1919, Φ.Ε.Κ.Α', 251/1919.

Οι συνοικισμοί, οι οποίοι απαρτίσανε αρχικά την Κοινότητα ήταν : Βησωτσάνη, Δράνοβα (Μοναστηράκι), Τουρκοχώρι (Μυλοπόταμος) και Κόβιτσα (Βαθυλακκος).

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στη Νικήσιανη Παγγαίου.

 Από το βιβλιο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."

Η ΝΙΚΗΣΙΑΝΗ

(Σημ. Yauna: Η Νικήσιανη είναι ένα παλαιό ντόπιο Μακεδονικό χωριό ΜΗ ΣΛΑΒΟΦΩΝΟ, δηλαδή ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ από κτίσεως του).

Σύντομη ιστορία

Η Νικήσιανη είναι κτισμένη σε μια από τις πλαγιές του όρους Παγγαίου.
Η περιοχή κατοικήθηκε από τα προϊστορικά ακόμη χρόνια χωρίς να διακοπεί η κατοίκησή της μέχρι σήμερα.
Και ο λόγος είναι ευνόητος.
Αρχαίοι κάτοικοι της περιοχής θεωρούνται οι Δερρίοπες, που ζούσαν γύρω από τη λίμνη ή έκτιζαν λιμναίες οικήσεις μέσα σ' αυτήν.
Κατά την αποξήρανση της λίμνης βρέθηκαν τεράστιοι ξύλινοι πάσσαλοι, οι οποίοι αποτελούσαν τη βάση κάθε σπιτιού.

Στην περιοχή θα συναντήσουμε ακόμη τους Σάτρες, τους Δόβηρες, τους Παίονες, τους Πίερες, τους Σάιους, τους Οδόμαντες, τους Ήδωνες και άλλα θρακικά φύλα.

Μακεδονική Παράδοση: Διονυσιακά Δρώμενα Δωδεκαημέρου στο Παγονέρι Δράμας.

Από το βιβλιο του  Γ.Κ.Χατζόπουλου
" Η εμβρυακή Μορφή του Θεάτρου και η Λατρεία του Διόνυσου στη χώρα των Ηδώνων."

Το Παγονέρι με το παλιό όνομα Τσερέσοβο βρίσκεται στο βόρειο μέρος του νομού Δράμας, απέχει 20 περίπου χιλιόμετρα από το Κ. Νευροκόπι και 7 περίπου χιλιόμετρα από τα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα.

Οι βασικές παράμετροι της εκπαιδευτικής ανάπτυξης του ελληνισμού της Μακεδονίας στα μέσα του 19ου αιώνα.

Του Κωνσταντίνου Βακαλόπουλου από το "Μακεδονία και Τουρκία 1830-1878).

Μετά την ελληνική επανάσταση του 1821 οι αποδημίες των Ελλήνων της Μακεδονίας προς την Αυστροουγγαρία και τη Γερμανία γίνονται ολοένα και αραιότερες.

Οι περισσότεροι, κυρίως  Δυτικομακεδόνες, στρέφονται προς τις μεγάλες πόλεις της Ευρωπαϊκής Τουρκίας και τις βαλκανικές χώρες.

 Οι αστοί αυτοί αποβλέπουν στη διάδοση της ελληνικής παιδείας στις πατρίδες τους και γενικότερα στην πνευματική και εθνική αφύπνιση των συμπατριωτών τους.
Δαπανούν μεγάλα ποσά για την ίδρυση εκκλησιών, σχολείων, νοσοκομείων και την εκτέλεση άλλων κοινωφελών έργων.
Ύστερα από το τέλος του Κριμαϊκού πολέμου (1853-1856) σημειώνεται μεγάλη εκπαιδευτική ανάπτυξη στον γεωγραφικό χώρο της μείζονος Μακεδονίας.
 Η εκπαιδευτική αυτή κίνηση οφείλεται όχι μόνο στην οικονομική συμπαράσταση των αποδήμων, αλλά κυρίως στη δραστηριότητα πολυάριθμων
συλλόγων, σωματείων, εταιρειών, αδελφοτήτων, οι οποίοι επιδιώκουν να διαδώσουν την ελληνική πάιδεία.

Η ελληνική μακεδονική αστική τάξη, που διαμορφώνεται την εποχή αυτή, αλλά και οι εκπαιδευτικοί σύλλογοι της Μακεδονίας και του ελληνικού κράτους, καταβάλλουν τεράστιες προσπάθειες για την ανύψωση της πνευματικής στάθμης του υπόδουλου ελληνισμού.

Η υπέρτατη θυσία του Παύλου Μελά για την σωτηρία της Ελληνικής μας Πατρίδος

Του κ. Κων/νου Β. Χιώλου, Διδάκτορος Νομικής – Προέδρου
Εθνικής Ενώσεως Βορείων Ελλήνων

 Ο Μακεδονικός Αγώνας – που άρχισε ουσιαστικά το 1870 που έγινε το Βουλγαρικό Σχίσμα και διήρκεσε μέχρι το 1908, ήτοι 38 έτη – είναι ο μεγαλύτερος Αγώνας του Ελληνικού Έθνους μετά την Επανάσταση του 1821. Κατά την διάρκεια αυτού ο Μακεδονικός Ελληνισμός υπέστη πολλές θυσίες σε ανθρώπινο δυναμικό και περιουσιακά στοιχεία. Παρ’ όλα αυτά, όμως, παρέμεινε ρωμαλέος και ανταποκρίθηκε πλήρως στο εθνικό του χρέος.

Την 4η Μαΐου 1904, δηλαδή πριν από 105 έτη, ιδρύθη στην Αθήνα η μυστική επαναστατική Οργάνωση «το Μακεδονικό Κομιτάτο», από τους Δημήτριο Καλαποθάκη, εκ Μάνης, διευθυντή της εφημερίδος «ΕΜΠΡΟΣ», Νικόλαο Πολίτη, Ιωάννη Δ. Ράλλη, Παναγιώτη Σαρόγλου και άλλους, το οποίος και απεφάσισε την άμεση δράση ενόπλων σωμάτων στην Μακεδονία προς αντιμετώπιση των Βουλγάρων κομιτατζήδων.