Βυζαντινή Μακεδονία. Στα χρόνια του Βασίλειου Βουλγαροκτόνου και του Τσάρου Σαμουήλ.

Ο Άγιος Δημήτριος κατατροπώνει τον
Τσάρο των Βουλγάρων
Ιωαννίτζη-"Σκυλογιάννη".

Γ.Ι. Θεοχαρίδη

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ

ΑΠΟ ΤΑ ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ ΩΣ ΤΟ 1912

ΕΠ. ΑΠΟΣΤ. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ

Μακεδονική Βιβλιοθήκη Αρ. 63

(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
 ΣΤΑ ΜΕΣΑΙΩΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ (285-1354)

Η απέραντοι ρωμαϊκή αυτοκρατορία ήταν χωρισμένη από τα χρόνια του Αύγουστου σε λίγες και πολύ μεγάλες διοικητικές μονάδες, τις επαρχίες.

 Αργότερα επί Διοκλητιανού διαιρείται σε δώδεκα διοικήσεις. Μιά απ’ αυτές  ήταν η διοίκηση Μοισιών, που περιλάμβανε 8 μικρές επαρχίες, μια από τις όποιες ήταν η Μακεδονία.

Αργότερα η διοίκηση Μοισιών θα χωριστεί στα δύο. 
Οι άλλοτε επαρχίες της Δακία και Μακεδονία θα γίνουν οι ίδιες διοικήσεις και θα έχουν οι ίδιες επαρχίες στη δικαιοδοσία τους. 
Η διοίκηση Μακεδονία θα έχει επτά και η διοίκηση Δακία θα έχει τέσσερις επαρχίες . 
Μέσα στη διοίκηση Μακεδονία θα είναι και η ιστορική Μακεδονία με τα γνωστά όρια ως επαρχία της διοίκησης. 
Από το δεύτερο μισό του 4ου αιώνα δεν πρέπει λοιπόν να μπερδεύουμε τη διοίκηση Μακεδονία με την επαρχία Μακεδονία. 
Η ιστορική Μακεδονία είναι η επαρχία και όχι η διοίκηση. 
Αξιοσημείωτο είναι ότι όλες οι επαρχίες της διοίκησης Μακεδονία είναι ελληνόφωνες και όλες οι επαρχίες της διοίκησης Δακία είναι λατινόφωνες. 

Επειδή δε όλες οι επαρχίες της διοίκησης Δακία βρίσκονται πάνω από τα Σκόπια, είναι φανερό ότι ο ελληνισμός έφθανε ως έξω από τα Σκόπια, όπως άλλωστε καθόρισε αυτό και η περίφημη «γραμμή Γίρετσεκ».

Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: Η Ελληνική Μητρόπολη του Νευροκοπίου-Goze Deltschev- Гоце Делчев(1870-1908)

Το ελληνικό σημερινό  Νευροκόπι λεγόταν παλαιότερα Ζίρνοβο, 
μετέπειτα Κάτω Νευροκόπι 
και σήμερα καταχραστικά μόνο Νευροκόπι.
Το πραγματικό Νευροκόπι μετονομάστηκε σε Gotse-Deltsev, Гоце Делчев.

                                                                                                                                                          Στάθη Χρ. Κουζούλη,
                                                                                                                                    «ΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ»

Η ΕΠΑΡΧΙΑ ΝΕΥΡΟΚΟΠΙΟΥ 

Τοπογραφικά

Θέση:

Το Νευροκόπι πολιτικά ήταν υποδιοίκηση (Καζάς), 
υπαγόμενη στη διοίκηση (Σατζάκ) Σερρών,
η οποία με τη σειρά της υπαγόταν στο Νομό (Βιλαέτ) Θεσσαλονίκης,
έναν από τους τρεις Νομούς της Μακεδονίας (Μοναστηριού και Σκοπίων οι δύο άλλοι Νομοί).

Εκκλησιαστικά ήταν Επαρχία που ανήκε στην τρίτη στήλη και κατείχε την 69η σειρά του Συνταγματίου του Οικουμενικού Πατριαρχείου.

Όρια:

 Η Επαρχία αυτή είχε στα βόρειά της τη Ροδόπη, στα νότια την Επαρχία Σερρών, από την οποία χωριζόταν με το Καρά Δάγ (κλάδο του Ορβήλου όρους), στα Ν.Α. την Επαρχία Δράμας και στα δυτικά την Επαρχία Μελενίκου, από την οποία χωριζόταν με τον Όρβηλο (Πιρίν, τουρκιστί).

Περιλάμβανε δύο τμήματα:

Βουλγαρική Εξαρχία στη Μακεδονία. Η ιστορία του Σχίσματος στη Πλεύνα-Πετρούσα Δράμας.

 Φ. Τριάρχη

 " Η Ιστορία της Δράμας"

εκδόσεις ΕΣΠ.

Το χωριό  Πετρούσα Δράμας λεγόταν παλαιά Πλεύνα, και μ΄ αυτό το όνομα φέρεται στα διάφορα έγγραφα του Μακεδονικού Αγώνος.

Οι κάτοικοι ήταν όλοι Έλληνες στην καρδιά και  στο πνεύμα και  κανείς ποτέ του δεν σκέφτηκε ότι ήταν δυνατον να μην είναι Έλλην ή ν' αλλάξει εθνικότητα.

Κυριαρχούσε όμως ή αγραμματοσύνη με την φτώχεια, οί δίδυμες αδελφές που καταδυναστευαν τοτε τις μεγάλες αγροτικές μάζες της περιοχής Δράμας.

Μαζί με την ελληνική γλώσσα μιλιόταν και  ή τουρκική, καθώς και  ένα κράμα από ελληνικές, τουρκικές και  παραφθαρμένες σλαβικές λέξεις, που χρησίμευε για την συνεννόηση των με τους Σλάβους και  Βουλγάρους εργάτες και  ποιμένες, που κατέβαιναν προς την Δράμα και δούλευαν σαν σκλάβοι στα χωράφια Τούρκων και  Ελλήνων.

ΜΕΤΑ ΤΟ 1821

Μετα την επανάσταση του 1821 άρχισαν να καταφθάνουν ατο χωριό διάφορες Ελληνικές οικογένειες που ζούσαν άλλοτε σε περιοχές της Μακεδονίας που  επαναστάτησαν και  καταδιώκονταν από τους Τούρκους.

Έτσι έφθασαν οι οικογένειες των Μαδεμλήδων άπό τα Μαδεμοχώρια της Χαλκιδικής, των Παπαθανάσηδων από τον Όλυμπο, των Βαλαβαναίων από των Ήπειρο και  άλλες.
Έν τω μεταξύ τα χρόνια κυλούν.

Πλησιάζουμε στά γεγονότα του Βουλγάρικου σχίσματος (1870).
Οι πρώτοι Βούλγαροι προπαγανδιστές έχουν ξεχυθεί στά χωριά τής Μακεδονίας και  κηρύσσουν την από το Πατριαρχείο. 

Ή προπαγάνδα  καλύπτεται ακόμα κάτω άπω τον μανδύα της θρησκείας.

Συκοφαντούσαν στους απλοϊκούς χωρικούς, τον Πατριάρχη, τον  Μητροπολίτη, τους κληρικούς.

Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία και η μεγαλύτερη πληγή: Τα Βουλγαρικά κομιτάτα.

Τσέτα του Tane Nikolov (Тане Николов) από την Θράκη,
βοεβόδας της ΒΜΟΡΟ-VMORO, ΕΜΑΕΟ
Εσωτερικής Μακεδονικής-Αδριανοπολίτικης
Επαναστατικής Οργάνωσης
(Вътрешната македоно-одринска
революционна организация)

  Γεωργίου Μόδη.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 

ΚΑΙ Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ"

 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Οι Βούλγαροι πρώτιστο και κύριο μέλημα είχαν την οργάνωση του πληθυσμού.

Σ’ αυτήν έριξαν από την αρχή όλο το βάρος και την έκαμαν με επιμέλεια και προσοχή, επιμονή και υπομονή, προσόντα ολότελα άγνωστα σε μας, που είχαμε συνήθεια να καταρτίζουμε στο άψε σβύσε από κάθε καρυδιάς καρύδι ομάδες οπλοφόρων και να τις εξαποστέλνουμε σε κάθε «υπόδουλη» επαρχία,όπου νομίζαμε ότι έπρεπε να εμφανίσουμε τότε κάποιαν επαναστατική κίνηση.

Βερχοβίστικη τσέτα του εκ Σκρίτζοβου Σερρών
Voivoda Stoyo Kostov (войвода Стойо Костов)
στην οποία συμμετείχε και ο
Voivoda Marko Lerinski (войвода Марко Лерински)
 

Ήξεραν ότι ένοπλα σώματα, που έμπαιναν στο τούρκικο έδαφος χωρίς την ανάλογη και μεθοδική προπαρασκευή των, δεν άξιζαν μεγάλα πράγματα, ούτε μπορούσαν να έχουν αξιόλογη απόδοση. Είχαν σχετική πείρα από παλαιότερες ενέργειες στα γειτονικά με την Βουλγαρία μέρη. 
Η διαφορά είναι ότι γι’ αυτούς τα παθήματα έγιναν μαθήματα, που τα εφαρμόσανε στην πράξη.Εμείς είχαμε την πείρα του 1854, 1866, 1878, όταν στείλαμε βιαστικά και σπασμωδικά στη Μακεδονία, Θεσσαλία, 'Ήπειρο, πρόχειρα ανταρτικά σώματα. 
Ως τόσο κάναμε και το 1897 τα ίδια λάθη, μεγαλωμένα μάλιστα στον κύβο.  

Εστείλαμε στο μακεδονικό έδαφος ενωμένους, 2.000 σχεδόν, άτακτους αντάρτες να χτυπήσουν και κατανικήσουν τον στρατό της 'Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, οργανωμένο από Γερμανούς.

Έπρεπε να έλθη  ο Μακεδονικός Άγων για να καταλάβουμε πόσην αξία και σημασία έχει η έγκαιρη και συστηματική οργάνωση του τοπικού πληθυσμού.

ΟΨΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟΝ 20ο ΑΙΩΝΑ

Εθνολογικός Χάρτης του Kiepert (1878)

Σφέτας Σπύρος

Νεώτερη και Σύγχρονη Βαλκανική Ιστορία

Καθηγητής ΑΠΘ

Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας,

Λαογραφίας και Kοινωνικής Ανθρωπολογίας

 (οι φωτογραφίες και η μορφοποίηση κειμένου,
επιλογές Yauna)

ΣΚΟΠΙΑ

ΣΕ ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΑΥΤΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ
ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗΣ

Με τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας τέθηκε επί τάπητος το ζήτημα της διεθνούς αναγνώρισης της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας. 

Όπως είναι γνωστό, η Ελλάδα δεν αναγνωρίζει στη Δημοκρατία αυτή το δικαίωμα της χρήσης του όρου Μακεδονία για τον προσδιορισμό της νέας κρατικής οντότητας ούτε παραδέχεται την ιστορική ύπαρξη ενός μακεδονικού έθνους, όπως άλλωστε και η Βουλγαρία.

 Αυτό κατέστησε επιτακτική την ανάγκη της αντίκρουσης των ελληνικών θέσεων και της προβολής στο διεθνές επιστημονικό κοινό «ιστορικών επιχειρημάτων» που κατά τους Ιστορικούς των Σκοπιών αποδεικνύουν τόσο την ύπαρξη της Μακεδονίας «ως ιστορικής οντότητας και ενότητας» όσο και την «ιστορική συνέχεια του μακεδονικού λαού». 

Το σκοπό αυτό φιλοδοξεί να εξυπηρετήσει η πρόσφατη έκδοση από την Ακαδημία Επιστημών και Τεχνών των Σκοπίων του βιβλίου «Macedonia and its relations with Greece», Skopje 1993. Με την παρούσα μελέτη επιχειρείται μια κριτική θεώρηση των βασικών θέσεων που εκφράζονται στο δημοσίευμα, ακολουθώντας τη διάταξη της ύλης του.

PHILIPP VON MAKEDONIEN UND DIE ERNEUTE FINDUNG DES GRIECHISCHEN KRIEGSWESENS.

Victor Davis Hanson

'DIE KRIEGE DER GRIECHISCHE ANTIKE'

BRANDENBURGISCHES VERLAGHAUS

Die Bilder und die Textformatierungen 
sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Nichts“, 
so haderte der Redner Demosthenes mit seinem Publikum aus nachdenklichen Athenern des vierten Jahrhunderts, 
„wurde stärker revolutioniert und verbessert als die Kunst des Krieges. Ich weiß“, fuhr er fort, „dass in den alten Zeiten die Spartaner wie alle anderen auch im Sommer vier oder fünf Monate damit verbrachten mit Hopliten und Bürgerwehren in das Gebiet des Feindes einzudringen, es zu plündern und dann nach Hause zurückzukehren.
 Und sie waren so altmodisch - oder so gute Bürger -, dass sie niemals Geld einsetzten um sich einen Vorteil von irgendjemandem zu erkaufen, sondern ihr Kampf war fair und offen. 
Auf der anderen Seite ... hört man von Philipp.“

Demosthenes meinte damit nicht, dass Phlipp tatsächlich eine neue Kampfpraxis geschaffen hätte.

Vielmehr, dass in dem veränderten Klima Griechenlands im vierten Jahrhundert der makedonische König und sein autokratisches Reich innovativer, wagemutiger und eher in der Lage waren die verschiedenen Lehren der neuen Kriegführung 
zu einem zusammenhängenden Ganzen zu verschmelzen.

 In nur einem Jahrhundert ging der Zusammenhang zwischen sozialem Status und Kriegsdienst fast völlig verloren.

Griechischer Reiter, 4 Jhr.
Aquarell von L. Vallet.

In dem Maße, wie die alten Zensuskategorien aufgegeben wurden, die einst genau die Bedingungen des Militärdienstes festgelegt hatten,
konnten reiche, mittlere und arme Griechen Pferde reiten, Speere werfen oder die Lanze schwingen, entweder als angeheuerte Schlächter oder als zögerliche Bürgerwehrmänner.

Selbst Bauern wurden außerhalb der Saison als Ruderer beschäftigt, da ihre Klassenzugehörigkeit angesichts militärischer Nützlichkeit bedeutungslos wurde.

Patrouillen sowie Leichtbewaffnete arbeiteten von ländlichen Festungen und Garnisonen aus, aber solche Soldaten hatten weder soziale noch ökonomische Gemeinsamkeiten und kämpften selten in offener Feldschlacht.

Diese Veränderungen störten nur konservative Griechen der polis, die im Gegensatz zu Philipp noch immer der Vorstellung anhingen, dass der Militärdienst einen Massenzusammenstoß von Hopliten bedeutete und daher mehr war als das Töten des Feindes im Kampf.

Der Geschichtsschreiber und Philosoph Xenophon beschwerte sich zum Beispiel in seinem Werk Wege und Mittel darüber, dass in Athen die Hoplitenphalanx dadurch an Wertschätzung verlor, dass sie die in der Stadt ansässigen Fremden in ihre Reihen aufnahm.

„Der polis wäreauch geholfen“, riet er, „wenn Bürger selbst nebeneinander dienen würden und sich nicht mehr mit
Lydern, 
Phrygiern, 
Syrern und 
Barbaren aller Art 
vermischt fänden, die einen großen Teil unserer ansässigen fremden Bevölkerung bilden.“

Μακεδονία αρχές του αιώνα: Ο Ελληνισμός της Στρώμνιτσας.

ΣΧΟΛΕΙΑ - 

ΞΕΝΑΙ ΠΡΟΠΑΓΑΝΔΑΙ

'Η προσφορά της ’Εκκλησίας Στρωμνίτσης, πέραν της έκπληρώσεως της κυρίας αποστολής της εις τον καθαρώς έκκλησιαστικόν και πνευματικόν τομέα, υπήρξε μεγίστη και εις τα εκπαιδευτικά και εθνικά θέματα του ελληνισμού της πόλεως και των χωρίων Στρωμνίτσης, έπί τουρκοκρατίας και ιδία κατά την περίοδον των ξένων προπαγανδών έν Μακεδονία από του 1870 μέχρι των βαλκανικών πολέμων, οπότε διαφοροποιείται ό χάρτης των βαλκανίων, συμπεριλαμβανομένου και του μακεδονικού χώρου.

Σχολεία.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΓΗ: Η Ηδωνίς και η Επαρχία Φυλλίδας.

του Κωνσταντίνου Ι. Κοντού.

'Η ΑΛΙΣΤΡΑΤΗ ΣΤΟ ΔΙΑΒΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ'

ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ

ΕΤΑΙΡΕΙΑΣ ΔΡΑΜΙΝΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 2009     

 (οι φωτογραφίες επιλογές Yauna)

Οι κάτοικοι της επαρχίας Φυλλίδος από την αρχαιότητα

Στα προϊστορικά χρόνια τρεις φυλές κυριαρχούν στην περιοχή:

Πελασγοί, 

Παίονες και

 Θράκες.

Οι Πελασγοί, ενώ κυριαρχούν σε όλο τον ελλαδικό χώρο, σε κάποια στιγμή υποσκελίζονται από τις άλλες δύο φυλές και αφομοιώνονται ή μεταναστεύουν.

Έτσι, από την ύστερη εποχή του χαλκού,
οι Παίονες και Θράκες συνυπάρχουν στην περιοχή. Θρακοπαιονικά φύλα είναι:

Οι Σιριοπαίονες,

οι Ζαιελέοι, 

οι Ιχναίοι, 

οι Αγριάνες, 

οι Παίοπλες, 

οι Δόβηρες, 

οι Οδόμαντες, 

οι Οδρύσες, 

οι Ηδωνοί, 

οι Σάτρες, 

οι Βησσοί, 

οι Παναίοι και 

οι Πίερες.

Αυτοί λοιπόν ιδρύουν σημαντικές πόλεις στην περιοχή.

Κατά πρώτον, την πόλη των Ιχνών (Ζίχνα) και δίπλα τη Ζέλεια.

Κόβουν νομίσματα στα υστεροαρχαϊκά χρόνια (520-480 π.Χ.).

Ακόμη ιδρύουν τη Μύρκινο, την Ηιόνα, τη Γάζωρο, τη Δραβήσκο, τις Εννέας Οδούς και τα Λείβηθρα (Ροδολίβος).

Η παιδεία στη τουρκοκρατούμενη Μακεδονία:η Ελληνική παιδεία στην Αλιστράτη την περίοδο της Τουρκοκρατίας.

Το ελληνικό οικοτροφείο της Αλιστράτης
που κάηκε από τους Βουλγάρους(1912-13)

Του Γ.Κ.Χατζόπουλου.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πνευματική κίνηση στην Αλιστράτη, κυρίως κατά τους δυσχείμερους χρόνους της Τουρκοκρατίας.
Από τη μια πλευρά οι προσπάθειες των τουρκικών Αρχών για αφελληνισμό της περιοχής και από την άλλη η έντονη σλαβική προπαγάνδα για αλλαγή φρονήματος του ελληνισμού, ιδιαίτερα μετά την ίδρυση της βουλγαρικής Εξαρχίας, η οποία επέτρεψε στους κομιτατζήδες να δρουν όχι μόνο ασύστολα, αλλά και έντονα τρομοκρατικά, ενέτεινε το ενδιαφέρον της ορθόδοξης εκκλησίας, αλλά και των Δημογερόντων για την ίδρυση και λειτουργία εκπαιδευτηρίων καθώς και αθλητικών, κοινωνικών και πολιτιστικών συλλόγων και σωματείων με σκοπό τη διατήρηση της ελληνικής γλώσσας, της ορθόδοξης πίστης και τη γνώση της ιστορίας, ώστε να διατηρείται ακμαιότατο το φρόνημα των υποδούλων Ελλήνων.

Έτσι στην Αλιστράτη από τις αρχές του 19ου αιώνα 

ιδρύθηκε σημαντικός πνευματικός φάρος 

με την επωνυμία Κεντρική Σχολή,

 αλλά μετά το 1825

έτος μεταφοράς της έδρας της Μητροπόλεως Δράμας στην Αλιστράτη -

μετονομάσθηκε σε Κεντρική Ελληνική Σχολή. 

Η παιδεία στη τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: η Αδελφότης ΗΩΣ της Προσοτσάνης.

Χάρτης της Μακεδονίας του 1879

Η ΠΑΙΔΕΙΑ 

ΣΤΗΝ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ 

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ 

ΚΑΙ 

Η ΑΔΕΛΦΟΤΗΣ
"ΗΩΣ ΙΙΡΟΣΟΤΣΑΝΗΣ"

(1870-1880)

Γ. Κ. ΠΑΠΑΖΟΓΛΟΥ

Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο

(οι φωτογραφίες  επιλογές Yauna)

 G. K. Papazoglou, Das Erziehungswesen in Ost Mazedonien Der «Griechische Philologische Verein» von Konstantinopel und die Bruderschaft «Ios» von Prosotsani (1870-1880).

Παγονέρι Δράμας: «Κόλιατ Μπάμπο» («Κουλιάντου Μπάμπου», ΚΟΛΕΝΤΑ). Ένα ξεχασμένο έθιμο.

Του Γιάννη Μόνιου

Θυμάμαι. Δεκαετία του ’50. Παιδάκι.

Μαζί με πολλά άλλα παγονεριτάκια – με αγωνία κάθε φορά – περιμέναμε την νύκτα των Χριστουγέννων, νύκτα γεννήσεως του Χριστού.

Μετά την δωδεκάτη ώρα ίσαμε τα χαράματα έπρεπε να πηγαίνουμε – ένας ένας, δύο δύο (συνήθως αδελφάκια) – στα σπίτια της γειτονιάς και των συγγενών, για να λέμε:

«Κόλιατ μπάμπο» (η παγονερίτικη προφορά ήταν «Κουλιάντου μπάμπου».

Αυτή η προφορά με δυσκόλεψε πολύ να βρω τι ακριβώς σημαίνει αυτή η φράση, παρά τις επίμονες ερωτήσεις μου προς παλιότερους Παγονερίτες).
Το λοιπόν, την προηγούμενη μέρα πηγαίναμε να κόψουμε βέργες από κρανιές.

Ηδωνίδα Γη-Διονυσιακά δρώμενα: Τα έθιμα- χαντέτια του Δωδεκαημέρου.

Μπαμπούγερα Κ.Βρύσης

του ΓΕΩΡΓ.Ν.ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΙΔΗ

"Γιορτές και Δρώμενα στο Νομό Δράμας"

Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ν. Δράμας

Δράμα 1997

(οι φωτογραφίες είναι επιλογή Yauna)

ΔΩΔΕΚΑΗΜΕΡΟ

(ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ-ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ-ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ)

Το Δωδεκαήμερο πλαισιώνεται σε όλα τα μέρη με πλουσιότατη εθιμολογία,

 η οποία προσδίδει ιδιαίτερο πανηγυρικό τόνο όχι μόνο στις τρεις μεγάλες εορτές

 (Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά, Θεοφάνεια),

 αλλά και στις ενδιάμεσες ημέρες της περιόδου αυτής.

 Παλαιότερα ήταν εντονότατα παρών και ένας δεισιδαιμονικός φόβος για νυχτερινά παράξενα όντα και αστρικές επιδράσεις, επειδή η περίοδος αυτή συμπίπτει με μια καμπή του ετήσιου κΰκλου του Ηλίου (χειμερινές τροπές).
Το Δωδεκαήμερο επίσης αποτελούσε και μια περίοδο ανάπαυλας, ιδιαίτερα για τους γεωργούς, απαραίτητης υστέρα από την εντατική εργασία της σποράς που προηγήθηκε.

Das Erbe Alexanders des Grossen: HELLENISMUS, HELLENEN IM NETZWERK.

Von Hans-Ulrich Wiemer

Unerhört vielgestaltig, permanent von Kriegen erschüttert und doch eine Blütezeit des Geistes - der Hellenismus war eine Epoche der Widersprüche. 

Aber die griechische Welt­kultur blieb stärker als alle politischen Gegensätze.

Die Bilder und die Textformatierungen sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Um das Jahr 208 v. Chr. kam die Volksversammlung der Stadt Magnesia auf eine Idee, die ein heutiger Senator für Tourismus ziemlich verwegen finden würde: 

Die mittelgroße Polis am Fluss Mäander in Kleinasien nahm sich vor, 
ein Fest mit Wettkämpfen für alle Griechen auszurichten,
 das allen Ernstes den ehrwür­digen Spielen von Olympia
 Konkurrenz machen sollte. 

Gesandt­schaften wurden ausgeschickt, die für das Projekt werben sollten-   und sie hatten Erfolg: 
Gut 150 Staaten rund um das Mittelmeer, von Syrakus auf Sizilien bis nach Antiochia im heutigen Iran, erklärten sich bereit, an diesen „Magnesischen Spielen" teilzu­nehmen, die zu Ehren der Stadtgöttin „Leukophryena" genannt wurden.

Der eigenartige Vorgang ist typisch für die Epoche, die heute Hellenismus heißt Nicht nur rings um das Mittelmeer, an der Küste des Schwarzen Meers, in Sizilien und Unteritalien, sondern auch im Vorderen Orient, in Ägypten, ja bis hin nach Afghanistan lebten Menschen, die sich als Griechen verstanden und auf ihren geistigen Zusammenhalt Wert legten:

 eine Art Weltkultur zwei Jahrtausende vor dem Beginn der modernen Globalisierung. 

DIE AUSWIRKUNG DES MAKEDONISCHEN KAMPFES (1904-1908) FÜR DIE GRIECHISCHE, BULGARISCHE UND SERBISCHE REGIERUNG.

Die drei osmanische Vilayet's :
a.Saloniki
b. Monastiri
c. Kosovo
(Skopje war Teil  von Kosovo Vilayet 
und nicht Teil von
Makedonischen Vilayets, Saloniki und Monastiri)

Kyriaki Doukelli

Inauguraldissertation

zur Erlangung des akademischen Grades

 eines Doktors der Philosophie

der Universität Mannheim
November 2008

Die Bilder und die Textformatierungen 
sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Die Großmächte, insbesondere Großbritannien, beschwerten sich regelmäßig durch Noten bei der griechischen Regierung über die Aktivitäten der griechischen Partisanengruppen in Makedonien.

 Der britische Unterkonsul in Volos erhielt den Befehl, die Gründung der griechischen Partisanengruppen in Thessalien im Auge zu behalten.

Die griechischen Behörden mussten viel vorsichtiger agieren, um die Großmächte nicht zu provozieren.

Der griechische Kosul
Lampros Koromilas.

 Der Druck zwang die griechische Regierung dazu, den Konsul in Thessaloniki Lampros Koromilas abzulösen.
Dadurch fand Koromilas’ bedeutender Beitrag für die makedonische Sache im Vilayet Thessaloniki ein Ende.
 Koromilas war schon im Jahr 1907 den Großmächten ein Dorn im Auge. 
In den österreichisch-ungarischen Berichten werden seine Aktivitäten verfolgt und aufs Schärfsten kritisiert.

Als der österreichisch-ungarische Konsulatmitarbeiter eine Konversation mit Koromilas in Athen im Januar 1907 führte, schrieb er:

Ηρωίδες στο Μακεδονικό Αγώνα: Φωτεινή Καραμανλή, μητέρα Εθνάρχη και γιαγιά Πρωθυπουργού

Αθηνά  Τζινίκου-Κακούλη

"Η Μακεδόνισσα στο θρύλο και στην Ιστορία".

Γυναίκες καπετάνισσες —

Γυναίκες ηρωίδες

Φωτεινή Καραμανλή: 

Αν δεχτούμε, ότι ό ακριβολόγος και δικαιοκρίτης λαός μας συμπυκνώνει τη σοφία του σε μικρές παροιμίες, πού κρύβουν αιώνιες αλήθειες,
 για την μεγαλοσύνη τής Φωτεινής Καραμαν­λή, 
μητέρας του Εθνάρχη και Προέδρου Κωνσταντίνου Καραμανλή, 
τίποτε άλλο δέν θα ήταν πιο ταιριαστό από τούτη και μόνον τη φράση:

«Έκ του καρπού γνωρίζεται τό δένδρον».

Ή Φωτεινή Καραμανλή, το γένος Δολόγλου, μιά γνήσια Ελληνίδα απ' το Κιούπκιοϊ, σημερινή Πρώτη Σερρών, θα πρέπει να γεννήθηκε γύρω στά 1888.
Καλλονή ως προς την εμφάνιση και προικισμένη με σπάνια ψυχικά προσόντα, ενέπνευσε σφοδρό έρωτα στον δάσκαλο του χωρίου Γεώργιο Καραμανλή, ό όποιος και την ζήτησε σε γάμο απ τούς γονείς της.

Ήταν τα χρόνια του Μακεδονικού 'Αγώνος και δάσκαλος σήμαινε πραγματικός εθναπόστολος, έτοιμος να θυσιάσει ανά πάσα στιγμή και γαλήνη, και περιουσία, και οικογένεια, και τη ζωή του ακόμα για το ιδεώδες τής πατρίδας και τής ελευθερίας.
Κι ό Γεώργιος Καραμανλής ήταν αντιπροσωπευτικός τύπος δασκάλου τής εποχής του.

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝΑΣ (1907-1908): Η ΣΥΜΒΟΛΗ ΤΩΝ ΚΡΗΤΩΝ ΣΤΟΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟ ΑΓΩΝΑ

Ο Κρητικός Μακεδονομάχος
Θύμιος  Καούδης

Δημήτριος Γοβατζιδάκης

Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών

Μακεδονική Λαική Βιβλιοθήκη

ΑΡ. 34

Θεσσαλονίκη 1986

Παιδιά, κι ιντανε τούτη η βοή και εσείσθη ο Ψηλορείτης; 

έξεκινήσαν τα θεριά, τσή Κρήτης τα λιοντάρια!

Και ποιοι είναι αυτοί που πέρασαν στα πάρωρα τσή νύχτας 

κι άκούστηκε το διάβα ντων και τρόμαξεν ο κόσμος

και βουβαθήκαν τα πουλιά κι εσκιάχτηκαν τ αγρίμια;

Είναι ο Λουκάκης, ό Μακρής, ο Γιώργης Σεϊμένης,

ό Κοντονάτος, ο Βρανάς, ο Γιώργης Στρατινάκης, 

είναι ο Μπονατος ο Στρατής, ο Πέρρος, ο Ζουρίδης,

καί καπετάνιος κι αρχηγός ο Θύμιος ο Καούδης.

Είναι οι δέκα Κρητικοί, οι πρώτοι του Αγώνα.

Μ΄ αυτό  το ριζίτικο τραγούδι η λαϊκή κρητική μούσα χαιρέτησε το ξεκίνημα των παλικαριών μας για τον Μακεδονικόν Αγώνα.

Κι όσες φορές μου έρχονται στο νου οι στίχοι αυτού του τραγουδιού, τότε αναλογίζομαι πιο έντονα τη μεγάλη προσφορά και τις αμέτρητες θυσίες και των δικών μας αγωνιστών στη μεγάλη υπόθεση της Μακεδονίας μας.

 Και μέσα από τις μνήμες μου ξεπηδούν ηρωικές φυσιογνωμίες και μεγάλα ονόματα αρχηγών, οπλαρχηγών και καπεταναραίων, που μαζί με τους ντόπιους και όλους τους άλλους, άπ όλα τα τότε ελεύθερα και σκλαβωμένα χώματα της Μεγάλης Πατρίδας, κέρδισαν δικαιωματικά  το ζηλεμένο τίτλο του Μακεδονομάχου.

Μακεδονικός Αγώνας: Η δράση του Λάκη Νταηλάκη και των άλλων συνεργατών του Κώτα κατά το μακεδόνικο αγώνα (1904-1908).

Καπετάν Νταηλάκης Νικόλαος(Λάκης).

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Α. ΒΑΚΑΛΟΠΟΥΛΟΣ

Ερευνητής ΙΜΧΑ
Η ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ
ΣΤΙΣ ΠΑΡΑΜΟΝΕΣ ΤΟΥ
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΑ
(1894-1904)

(οι φωτογραφίες  επιλογές Yauna)

Ένα από τα σημαντικότερα στελέχη του ανταρτικού σώματος του Κώτα υπήρξε
ο καπετάν Λάκης ή Νικόλαος Νταηλάκης,
ο οποίος γεννήθηκε στο σλαβόφωνο χωριό Βέρνικ της Κοριτσάς κοντά στη Βίγλιστα.

 Τα Απομνημο­νεύματα του Νταηλάκη, που επιγράφονται
«Βιογραφικαί αναμνήσεις αντί ημερολογίου από του 1900-1912 του Καπετάν Λάκη ή Νικολάου Νταηλάκη»,
σώζονται σήμερα στα Αρχεία της Διεύθυνσης της Ιστορίας Στρατού του Γενικού Επιτελείου^. Ορισμένα μόνο διάσπαρτα στοιχεία από την ανέκδοτη αυτή ιστορική πηγή άντλησε ο Γ. Μόδης για το σύνθεση του κεφαλαίου «Ο Λάκης και ο Γιάννης Νταϊλάκης», που περιέχεται στο βιβλίο του «Μακεδόνικος Αγών και Μακεδόνες Αρχηγοί».

 Εκεί ιχναλύει σε γενικές γραμμές τη δραστηριότητα του Λάκη Νταηλάκη ως το 1904 και προχωρεί έπειτα στην αφήγηση της δράσης του κατά την περίοδο του μακεδόνικου αγώνα, στα 1909—1912 και στα 1940—41.

 Όσα όμως στοιχεία αναφέρει ως το 1904 για τον Λάκη Νταηλάκη, παραθέτοναι χωρίς καμιά συνοχή και δίχως να αξιολογείται η προσφορά τους στην ιστορική επιστήμη.

 Κατά την ερμηνεία των βιογραφικών γεγονότων για τον Νταηλάκη, θα περιορι­στούμε στη σκιαγράφηση της δράσης του ως το 1908, δηλαδή ως το τέλος του μακεδόνικου αγώνα.

Μακεδονικός Αγώνας: ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΟΝ ΤΩΝ ΠΕΡΙΟΔΕΙΩΝ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ ΕΙΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΝ KAΙ Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ

Παύλος Μελάς, Θεόφιλος

ΠΑΥΛΟΥ Λ. ΤΣΑΜΗ

Περιοδικόν "ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ'

Φλώρινα 1960

Τεύχος 21ον

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

1. Την 13 Όκτωβρίου 1959 συνεπληρώθησαν 55 έτη άφ’ ής ο ήρως του Μακεδονικού Άγώνος, Άνθρος Πυροβολικού ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ έφονεύθη εις το μικρόν χωρίον των Κορεστίων 1 Στάτιστα 2, όπερ νυν έχει μετονσμασθή πρός τιμήν του Μελάς  εις συμπλοκήν του Αντάρτικου Σώματος αύτου, μετά Τουρκικού καταδιωκτικού Άποσπάσματος.

2. Είς τον Μακεδονικόν Αγώνα (1903-1908) συμμετέσχον ως γνωστόν πλείστοι Στρατιωτικοί και ίδιώται, έξ όλων των μερών της τε έλευθέρας τότε Ελλάδος και της  ύποδούλου τοιαύτης ο Μελάς όμως άνυψώδη εις την συνείδησιν του "Εθνους και άνεκηρύχθη Έθνικός ήρως, έκ του γεγογότος οτι ύπήρξεν πρωτοπόρος ώς πρός την όργάνωοιν του Άγωνος έκείνου άφιερώσας τον εαυτόν του εις την Ιεράν εκείνην ύπόδεσιν.

3. Όταν το πρώτον ήρχισεν εις Μακεδονίαν φανερά η δράσις του Βουλγαρισμού,

μέ σκοπόν την άλλοίωσιν τής Έθνολογικής μορφής ταύτης και οι Μακεδόνες άνίσχυροι, στενάζοντες είσέτι υπό τον Τουρκικόν ζυγόν, έτέλουν εις άπελπιστικήν κατάστάσιν, όντες εις την διάθεσιν της  Βουλγαρικής βίας, ύπήρξαν άνθρωποι εις Άθήνας, ολίγοι εν αρχή, οι όποιοι διείδον τον φοβερόν κίνδυνον τόν όποιον διέτρεχεν ο Ελληνισμός των ύποδούλων Βορείων Επαρχιών και έκινήθησαν ποικιλοτρόπως, διά νά ενημερώσουν τούς άρμοδίους  νά διαφωτίσουν την κοινήν γνώμην, νά όργανώσουν την άντιδρασίν κατά των Βουλγαρικών σχεδίων και νά προπαρασκευάσουν καθ΄ όλα τον μετέπειτα ένοπλον νικηφόρον Μακεδονικόν 'Αγώνα.

4. Είς έκ των πρωτεργατών της  τοιαύτης κινήσεως,

ύπήρξεν ο ίδεολόγος, 

ο συναισθηματικός και

 ένθουσιώδης

 'Άνθ/γός του Πυροβολικού 

ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ

  όστις έμυήθη εις την υπέρ της  Μακεδονίας κίνησήν εις την οικίαν του πενθερού του Στεφάνου Δραγούμη, Μακεδόνος πολιτευτού  διατελέσαντος και πρωθυπουργού και ο όποιος ύπήρξεν και ο πρώτος Ελλην Αξιωματικός όστις ύλοποίησεν τας περί άντιδράσεως κατά του Βουλγαρισμού θεωρίας, διά επανειλημμένων περιοδειών του άνά την τρομοκρατουμένην τότε Μακεδονίαν και τας έπεσφράγισεν διά του ήρωϊκού του θανάτου, εις την μικράν εκείνην κοιλάδα του Βιτσίου.

5. Είς την πραγματείαν θα αναφερθώσιν εν πάσει λεπτομερεία αι πραγματοποιηθείσαι υπό του Μελά περιοδείαι εις Μακεδονίαν, ήτοι τα δρομολόγια τα οποία  ηκολούθησεν, οί σταθμοί τούς οποίους έκαμεν και αι διάφοροι συνθήκαι υφ’ άς έκινείτο και έδρα, μέχρι της  μοιραίας εκείνης ημέρας της  15ής 'Οκτωβρίου 1904, καθ' ήν έδωσε και την ζωήν του διά την Μακεδονίαν του.

6. Ό σκοπός της  παρούσης -πραγματείας είναι νά άποδοθή φόρος τιμής και ευγνωμοσύνης πρός τον "Ηρώα Άξ/κόν, όστις έθυσίασεν εύμάρειαν, οίκογενειακήν εύτυχίαν και αύτήν την ζωήν του διά την Πατρίδα.

ΓΕΝΙΚΑ

7. Ό Μελας επραγματοποίησεν τρεις εν συνόλω περιοδείας εις την Τουρκοκρατουμένην τότε Μακεδονίαν :

—   Την πρώτην, άπό 29 Φεβρουάριου μέχρι τέλους Μαρτίου 1904, όμού μετά τριών ετέρων ’Αξ/κών (Παπούλα, Κοντούλη, Κολοκοτρώνη), με σκοπόν την μελέτην της εν Μακεδονία έπικρατούσης καταστάσεως.

—   Την δευτέραν, άπό 17 Ιουλίου μέχρι 3 Αύγούστου 1904, μόνος του, με σκοπόν την όργάνωσιν του άγώνος κατά των Βουλγάρων Κομιτατζήδων καί

— Τήν τρίτην και τελευταίαν, άπό 28 Αύγούστου μέχρι 13 Όκτωβρίου 1904, επί κεφαλής ένοπλου πλέον 'Αντάρτικού Σώματος, καθ’ ήν και έφονεύθη.

ΠΡΩΤΗ ΠΕΡΙΟΔΕΙΑ

Οι Σλαβόφωνοι και οι Βούλγαροι.

του Γεωργίου Μόδη.
ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ
κειμένων περί του
ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΥ ΑΓΩΝΟΣ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ

ΚΑΙ

 Η ΝΕΩΤΕΡΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ

 ΙΣΤΟΡΙΑ"

Κύριος στόχος των Βουλγάρων ήταν οί σλαβόφωνοι ή βουλγαρόφωνοι.


Τούς θεώρησαν δικούς τους 100%, άδιαφιλονίκητο καί άναφαίρετο κτήμα τους καί όταν άγωνίζονταν καί θυσιάζονταν γιά τήν έλληνική ιδέα καί όταν άκόμη ήταν Τούρκοι φανατικώτεροι καί άγριώτεροι άπ’ τούς «Κονιάρους» καί «Γιουρούκους» Τούρκους.

’Αψευδής μάρτυς είναι ό Μπράνκοφ μέ τις στατιστικές του.

 Πέρασε στο ενεργητικό τής Βουλγαρίας τούς «Έλληνίζοντες» ή «Γραικομάνους», πού βαστούσαν όλο τό βάρος του άντιβουλγαρικού πολέμου, καί τούς Τούρκους, πού θά τον εκαμναν χίλια κομμάτια, αν τολμούσε να έκστομίση μπροστά τους τον καταπληκτικό του άφορισμό.

Γνήσιοι Βούλγαροι γι’ αύτόν καί όλη τήν έπίσημη Βουλγαρία καί Εξαρχία ήταν οί Στρωμνιτσιωτες, πού τό 1913, όταν παραχωρήθηκε ή γενέτειρά τους στή Βουλγαρία μέ τη συνθήκη τού Βουκουρεστίου, προτίμησαν να κάψουν τά σπίτια τους, νά έγκαταλείψουν περιουσίες καί τά «πάντα» καί νά κουβαληθούν γυμνοί πρόσφυγες στή φτωχή Ελλάδα !...Μέ τον τρόπο αύτό οί Βούλγαροι έσπρωχναν τά σύνορά τους ίσα μέ τον "Ολυμπο καί τά Καμβούνια.

Μακεδονική Ελληνική Γή: Αλιστράτη έδρα Μητρόπολης Φιλίππων, Δράμας και Ζιχνών. Ελληνικό πνευματικό κέντρο της Αντολικής Μακεδονίας του 19ου και 20ου αιώνα.

  του Ευάγγελου Γ. Καρσανίδη,  

Σχολικού Συμβούλου ε.ε.

Η Αλιστράτη έδρα της Μητρόπολης

 Φιλίππων, 

Δράμας και 

Ζιχνών.

                                                                                                                    

Το μεγαλύτερο και σπουδαιότερο κέντρο του καζά Ζίχνης δεν ήταν η ομώνυμη κωμόπολη και πρωτεύουσα του, 

αλλά η Αλιστράτη που από 

το 1721 ως το τέλος του 19ου αιώνα 

υπήρξε έδρα 

του μητροπολίτη Φιλίππων, Δράμας και Ζιχνών. 

Από μία ανέκδοτη εμπιστευτική έκθεση του υποπροξένου Καβάλας Α. Τσιμπουράκη πληροφορούμαστε ότι η κωμόπολη αυτή το 1885 αριθμούσε συνολικά 3.650 κατοίκους, από τους οποίους 750 ήταν Έλληνες, 400 Οθωμανοί και 2.500 σλαβόφωνοι Έλληνες , ενώ στις αρχές του 20ού αιώνα και συγκεκριμένα στα 1910 είχε 3.555 κατοίκους, από τους οποίους οι 3.090 ήταν Έλληνες και οι υπόλοιποι 465 Τούρκοι .

Μακεδονική Εκκλησία:Η Ιστορική Πορεία της Ι.Μητροπόλεως Δράμας

Του κ.Γ.Κ.Χατζόπουλου,
τ.Λυκειάρχη

Παρά τις μέχρι σήμερα ιστορικές έρευνες, ασαφής θεωρείτε ο χρόνος της ίδρυσης της Ι.Μ.Δράμας.

Οι υπάρχουσες πληροφορίες πάντως ανάγουν την ίδρυση της Ι.Μ.Δράμας στις αρχές του 14ου αιώνος (περίπου 1320 επί Ανδρονίκου Παλαιολόγου).

    Είναι όμως σαφής η μαρτυρία ότι γύρω στον 10ο αιώνα η εκκλησία της Δράμας ποιμαινόταν από πρωτοπαπά, ο οποίος άνηκε στην δικαιοδοσία του Μητροπολίτου Φιλίππων.

Η Μητρόπολις των Φιλίππων θεωρείται ως η αρχαιότερη Ι.Μ.
που ιδρύθηκε στον Ευρωπαϊκό χώρο το 50 μ.Χ. από τον Απόστολο των Εθνών Παύλο.

Μακεδονικός Αγώνας: Μακεδονομάχοι Αλιστράτης.

Του Βασ. Πασχαλίδη.  

 Η Αλιστράτη με τον συμπαγή ελληνικό πληθυσμό υπήρξε στα χρόνια της Τουρκοκρατίας το προπύργιο της αντίστασης του ελληνισμού κατά των σχεδίων και ενεργειών της Βουλγαρίας κυρίως μετά την υπογραφή της Συνθήκης του Αγίου Στεφάνου στα 1878 με την οποία δημιουργούνταν η Μεγάλη Βουλγαρία.

    Γι' αυτόν τον λόγο η έδρα της Μητρόπολης Δράμας μοιράζονταν η Δράμα με την Αλιστράτη.

   Με την άφιξη του Μητροπολίτη Δράμας Χρυσόστομου στη Δράμα το 1902, οργανώθηκε συστηματικά η άμυνα των Ελλήνων κατά των σχεδίων και των ενεργειών του βουλγαρικού κομιτάτου για την προσάρτηση της περιοχής στη Βουλγαρία

   Το 1902 συστάθηκε η Επιτροπή Άμυνας της Αλιστράτης. Αποτελέστηκε από τους:

Η ελληνική παιδεία στη τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: Η Κεντρική Ελληνική Σχολή Αλιστράτης.

του ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΓΙΟΜΠΛΙΑΚΗ

Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών

άλλες αναρτήσεις Yauna:

 Μακεδονία: Η Ελληνική παιδεία στην Αλιστράτη την περίοδο της Τουρκοκρατίας. 

Μακεδονική Ελληνική Γή: Αλιστράτη έδρα Μητρόπολης Φιλίππων, Δράμας και Ζιχνών. Ελληνικό πνευματικό κέντρο της Αντολικής Μακεδονίας του 19ου και 20ου αιώνα.
 

Σχόλιο Yauna: Η Σχολή ιδρύθηκε στην Αλιστάτη πολύ πριν την επανάσταση του 1821. Επόμενως οι ισχυρισμοί των ανιστόρητων της περιοχής οτι δεν υπήρχαν ελληνικά σχολεία στη Μακεδονία και ότι αυτά τα "έφεραν" οι "έλληνοι" το 1912 είναι επικίνδυνοι.

Ότε υπηρετούν εις το γυμνάσιον της κωμοπόλεως Αλιστράτης, ανεκάλυψα εις το ιδιωτικόν αρχείον της αρχοντικής οικογενείας Μ. Μάλαμα συλλογήν επιστολών, ων το περιεχόμενον είναι πλούσιον εις ίστορικάς πληροφορίας τοπικού βεβαίως χαρακτήρος.

Ένιαι των επιστολών τούτων αναφέρονται εις την «Κεντρικήν Σχολήν» της Άλιστράτης, ήτις ήκμασε τον παρελθόντα αιώνα και συνέβαλε πάρα πολύ εις την προαγωγήν των γραμμάτων εν τω ύποδούλω τούτω τμήματι του Ελληνισμού.

Διεσώθη επίσης και απολυτήριος τίτλος της Σχολής εις πολύ καλήν κατάστασιν.

 Επειδή το εξ αυτών ενδιαφέρον είναι μέγα και πολλαπλούν, έθεωρήσαμεν καλόν δπως δημοσιεύσωμεν τινάς εξ αυτών, άφορώσας εις την ίστορίαν της Σχολής. Άπασαι αι έπιστολαί απευθύνονται προς τον μαθητήν της Σχολής Κωστάκην Μάλαμαν η Καλλικλήν.

1

Έγράφη υπό του πατρός Γεράκη Μάλαμα προς τον μαθητήν υιόν.

Σέρραι τη 11η Απριλίου 1844

Υιέ μου Κωστάκη, Εις Άλιστράτιον»

 Χθες από τον Παναγιώτην έλαβα το γράμμα σου και εχάρικα δια το της υγείας σας αίσιον και μάλλον δια την επιμέλειαν άχρι δια τα μαθήματά σου.

Ελυπήθην όμως εξ άλλου οπόσον να άμελήσης τα Γερμανικά και βλέπων την εικόνα του γραψίμματός σου να την χαλάσης όλοις διόλου και τέλος δεν εστάλης όλως διόλου εις τον λόγον που μας εδωκες εδώ.

Κύταξε λοιπόν Κωστάκη μου να μελετάς τα μαθήματά σου καθ΄ έκάστην διά να προχώρησης όσον το δυνατόν το όγλιγορότερον προς ώφέλειάν σου.

Εν τούτοις ασπαζόμενός σε μένω ο πατήρ σου Γ. Μάλαμας.