Τρίτη, 22 Απριλίου 2014

Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: Η γεωγραφική ένοια του όρου «Μακεδονία».

Κωνσταντίνου Βακαλόπουλου
Η Μακεδονία 
στα πλαίσια της Βαλκανικής Πολιτικής 
(1830-1986)
(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)


 Η γεωγραφική ένοια του όρου «Μακεδονία» κατά την Τουρκοκρατία και η ανάλυση της εθνολογικής σύνθεσής της

1.  Τα σύνορα της «μείζονος» Μακεδονίας, η οποία περιλαμ­βάνει σήμερα ελληνικά, σέρβικά και βουλγαρικά εδάφη, εκτείνο­νταν κατά την Τουρκοκρατία
 προς Ν. από τα Χάσια, τα Καμβούνια, τον Όλυμπο και το Αιγαίο πέλαγος, 
προς Β. επάνω από την Αχρίδα και την Πρέσπα και περιλάμβαναν το Κρούσοβο, τον Περλεπέ και τα Βελεσά 
και ανατολικότερα τις περιοχές της Στρώμνιτσας και του Μελενίκου,
ενώ τα δυτικά της όρια ήταν η Πίνδος και τα ανατολικά ο Νέστος.

 Η περιοχή των Σκοπίων δεν αποτελούσε τμήμα της Μακεδονίας, αλλά της Παλαιάς Σερβίας. 


Ωστόσο, από το τελευταίο τέταρτο του 19ου αιώνα, το βιλαέτι Σκοπίων (Κόσόβου) υπάγεται, σύμφωνα με τις γενικές αρχές της τουρκικής κρατικής διοίκησης, στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της Μακεδονίας.
Η Μακεδονία περιλάμβανε λοιπόν την εποχή αυτή τα βιλαέτια της Θεσσαλονίκης, του Μοναστηριού και του Κοσόβου.

Η γλωσσική σύνθεση των χριστιανών κατοίκων της Μακε­δονίας (ελληνόφωνοι, σλαβόφωνοι, βλαχόφωνοι και αλβανόφω­νοι) έθετε ασφαλώς τις απαραίτητες προϋποθέσεις για τη γένεση και την επέκταση των διαφόρων εθνικών ή άλλων, κυρίως προπαγανδιστικών, κινήσεων.

 Γι αυτό και το πολιτικό καθεστώς του χριστιανικού πληθυσμού της Μακεδονίας παρουσιάζει μια σημαντική διαφοροποίηση συγκριτικά μ’ εκείνο που επικρατεί την ίδια εποχή, κυρίως μετά τα μέσα του 19ου αιώνα, τόσο στις υπόδουλες ελληνικές επαρχίες όσο και στις άλλες μεγάλες διοικητικές περιφέρειες της οθωμανικής επικράτειας, στις οποίες διεφιούσαν συμπαγείς σλαβικοί πληθυσμοί.

Δευτέρα, 21 Απριλίου 2014

Makedonisch-Byzantinisches Erbe: Schätze des Hellenismus und der Orthodoxie in Drama.

Makedonien, Philippi basilica

Präfektur von Drama

Die Mazedonische Erde wurde stark mit dem Reich der Mazedonier und der Orthodoxie, 

dank der bedeutenden antiken Stadt “Filippi“ und dem historischen Kloster von “ Ikosifinissa”, verbunden. 
1
Griechichortodoxe Kloster Ikosifinissa.

Auf seiner Reise überquert man den südöstlichen Teil von Drama, eines der am dichtesten besiedelten Gebiete, um den wichtigen archäologischen Platz kennen zu lernen und dann fährt man auch nach Pagäo, um das Kloster mit dem wundertätigen Heiligenbild der Jungfrau Maria zu besuchen.

Danach schlägt man die Richtung nach “Choristi“ ein, nur 5 km von Drama. Der Name2 von Choristi wurde durch einen Fluss, der die Siedlung mit seinem Wasser teilte, genommen. 

Es geht um eine Kleinstadt mit spiritueller Tradition, wie die Einrichtung des musikalischen und dramatischen Vereins “Mazedonien Wiedergeburt” (1906) beweist, die eng mit dem wirtschaftlichen Aufschwung am Ende des vergangenen Jahrhunderts, dank des Tabakanbaus und –Handels, verbunden ist. 

Aufgrund ihrer nationalen Aktion im “Kampf von Mazedonien” wurden die Bewohner während der Besetzung sowohl 1916- 1918, als auch 1941- 1944 heftig konfrontiert.

Σάββατο, 19 Απριλίου 2014

Das Zeitalter des Hellenismus (360—30 v. Chr.) und der panhellenischer Führer König Philipp II. von Makedonien.

Der Makedonischer Hegemon Philipp II
Die Geschichte Makedoniens ist Geschichte Griechenlands.
Makedonien ist nicht nur griechisch,
 sondern Makedonien ist.... Griechenland.
Hermann Bengston
GRIECHISCHE GESCHICHTE
Von den Anfängen bis in die Römische Kaiserzeit.
Verlag C.H. Beck
 Die Bilder und die Textformatierungen 
sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.






GRIECHISCHE GESCHICHTE

Πέμπτη, 10 Απριλίου 2014

Τουρκοκρατούμενη Μακεδονία: Ο Ελληνο-βουλγαρικός εκπαιδευτικός και εκκλησιαστικός ανταγωνισμός

Χάρτης Χριστιανικών σχολείων και εκκλησιών το 1903
 στην Ιστορική Μακεδονία (Βιλαέτι Θεσσαλονίκης).
Η Ελληνική και η 
Βουλγαρική παιδεία.

Η βουλγαρική έχει παρουσία 25 χρόνια, η ελληνική 25 αιώνες.
Συλλογή Μαζαράκη, Ιστορία του Ελληνικού Έθνους
 Γεωργίου Μόδη.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 
ΚΑΙ ΝΕΟΤΕΡΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ"
 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.
(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Στο τοπικά γλωσσικό ιδίωμα, όπου κρεμάστηκαν οι Βούλγαροι και κρέμασαν τις ελπίδες και όλους  τους νόμους και προφήτες, βρήκαν αντίπαλους τους Σέρβους. 
΄Εχουν και αυτοί  κάποια γλωσσική συγγένεια μακρινότερη.
 ’Έχουν κοινή όμως την «οικογενειακή εορτή» (σλάβα η σλούσμπα), που είναι άγνωστη στη Βουλγαρία.

Δεν κατάφεραν όμως μεγάλα πράγματα στην πραγματική Μακεδονία παρ’ όλες τις προσπάθειες, την προπαγάνδα, τις οικονομικές θυσίες. Στο Μοναστήρι π.χ. μετριόνταν οι Σέρβοι στα δάχτυλα. Ο ένας μάλιστα ήταν καθαρής ηπειρωτικής κατωγωγής (Πανταζίεβιτς) και ο άλλος Αλβανόφωνος (Λεσναροβίκ).

Δεν σημείωσαν μεγαλύτερη πρόοδο στη Γευγελή, τη Στρώμνιτσα και τις Σέρρες, όπου επίσης ίδρυσαν σχολείο.
Επιχείρησαν να ιδρύσουν σχολείο και στη Φλώρινα το 1898, μα δεν βρήκαν οπαδό, παρά μόνον ένα Βούλγαρο, όπως γράφει στα απομνημονεύματά του ο Λάκης Πίρζας.

Δευτέρα, 7 Απριλίου 2014

Μακεδονικός Αγώνας.Σλαβόφωνοι Μακεδονομάχοι: Ο Καπετάν ΤΣΟΤΣΟΣ ή ΤΣΩΤΣΟΣ (Βέσκος ή Μπαχοβίτης)

Οι Μακεδονομάχοι
 Χρήστος Καραπάνος
 και Χρήστος Τσώτσος (Τσότσος
)
 Γεωργίου Μόδη.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 
ΚΑΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΑΡΧΗΓΟΙ"
 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.
(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Αρχηγός του πατέρα του και των θείων του!

Ήταν δηλ. αρχηγός μικρού σώματος απ’ τον πατέρα του, τους θείους του και τ αδέλφια και εξαδέλφια του.
Ο πατέρας του Χρίστος Βέσκος είχε περάσει τα 70!
Δεν ήταν πολύ νεώτερος ο ένας τουλάχιστον θείος του. Είχε αναγκασθεί όλη η οικογένεια να πάρη τα βουνά εξ αιτίας των Τούρκων και των ανοησιών των.

Δεν εχρειάσθηκε βέβαια να πάη πολύ μακρυά.
Πάνω απ' το χωριό τους, το θρυλικό Μπάχοβο (τώρα ΙΙρομάχους), υψώνονται άγρια, δασωμένα άλπικα τα βουνά, που χωρίζουν την Καρατζόβα (Άλμωπίαν) απ' το Μορίχοβο και την Ελλάδα απ΄ την Γιουγκοσλαβία.

Στα χρόνια της τουρκοκρατίας εχώριζαν επίσης το βιλαέτι Θεσσαλονίκης απ’ το βιλαέτι Μοναστηριού. Εκεί επάνω έσπασε το βουλγαρογερμανικό μέτωπο τον Σεπτέμβριο του 1918 και έγινε η αρχή του τέλους του πρώτου ευρωπαικού πολέμου.

Οι κομιτατζήδες βρήκαν το μικρό οικογενειακό σώμα στα βουνά.

 Ο Τσότσος πήγε μαζί τους, αφού δεν μπορούσε να κάμη και αλλιώς.

Εμπρός γκρεμός, οι Τούρκοι, πίσω ρέμα, οι κομιτατζήδες.
Εφρόντισε μόνο να μείνη παράμερα, στη σκιά, απομονωμένος και λησμονημένος σύμφωνα με τη τακτική του «λάθε βιώσας».
Μία ήταν η προσπάθειά του' να μη πάθη τίποτε το χωριό, πράγμα που και επέτυχε.

Άλλα τον Αύγουστο του 1904 πάμπολλοι φουσάτοι και αγριεμένοι κομιτατζήδες με αρχηγούς τον Καρατάσο, τον Χατζή, τον Κιόρη εκύκλωσαν το Μπάχοβο και συγκέντρωσαν όλους τους χωρικούς στο σπίτι του εφημερίου Παπαδημήτρη Οικονόμου.

Πήραν τον λόγο οι τρεις βοιβοδάδες και επρόβαλαν όλοι μια και τελεσιγραφική απαίτησι  να πάψη το χωριό ν΄ αναγνωρίζη τον Ελληνα μητροπολίτη «Μογλενών και Φλωρίνης», που είχε την έδρα του στη μακρυνή Φλώρινα,
και να γίνη σχισματικό,
αφού οι Βούλγαροι αγωνίζονταν για την «λευτεριά» και είχε το χωριό μητρική του γλώσσα το τοπικό σλαβόφωνο ιδίωμα.

Πέμπτη, 3 Απριλίου 2014

Γραικομάνοι: Οι σλαβόφωνοι Έλληνες της Μακεδονίας, Θράκης και Βουλγαρίας.

Γραικομάνοι Μακεδονομάχοι.
Το αντάρτικο σώμα του Λάζαρου Δογιάμα
.
 Δ. Κ. ΒΟΓΑΖΛΗ
ΔΙΔΑΚΤΟΡΟΣ ΝΟΜΙΚΗΣ ΒΑΛΚΑΝΙΟΛΟΓΟΥ
ΑΡΧΕΙΟΝ ΘΡΑΚΙΚΟΥ ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΟΥ & ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΘΗΣΑΥΡΟΥ
ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΘΡΑΚΙΚΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ (Αριθ. 44)
ΒΡΑΒΕΙΟΝ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ ΑΘΗΝΩΝ 1954

  (οι φωτογραφίες επιλογές Yauna)




ΤΟ ΣΧΙΣΜΑ και οι ΓΡΑΙΚΟΜΑΝΟΙ
ΤΗΣ
ΘΡΑΚΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
ΙΣΤΟΡΙΚΗ,
ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ
   AΘΗNAI 1955

Οι Γραικομάνοι του κ. Δ. Βογαζλή, είναι μια εργασία πολλή καλή και εκλαϊκευτική. 
Γράφηκε από ανδρα, που γνωρίζει τα πράγματα καλά.
Τα γεγονότα βέβαια είναι γνωστά, αλλ΄ ο τρόπος της συναρμολογήσεως του υλικοί) και των συμπερασμάτων είναι ειλικρινής, τίμιος και επαγωγός. η αφέλεια της αφηγήσεως και η εγκατάμιξις προσωπικών γνωμών με τα γεγονότα, είναι ενίσχυσις της ειλικρίνειας του συγγραφέως να είπή και μόνην την αλήθειαν.
Ή  Εταιρεία Θρακικών Μελετών την ετύπωσε (με τον άρ. 44),
 προς ωφέλειαν του Θρακικού λαού δια να διδαχθή τα γεγονότα και την αλήθειαν, αλλά και των άλλων Ελλήνων, 
δια να γνωρίσουν το πρόβλημα των σλαβοφώνων Ελλήνων —των Γραικομάνων— 
που υπήρξαν πάντοτε αγνοί "Ελληνες και αμφισβητούνται από τον σλαβισμόν ως βουλγαρόφωνοι.

ΠΟΛΥΔ. ΠΑΠΑΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

ΕΙΣΑΓΩΓΗ.

§ 1. Γραικομάνοι δηλ. Γραικομανείς και Grecomanes επεκράτησε και ονομάζωνται κυρίως οι Σλάβοι άλλα μαζί μ’ αύτους  οι Κουτσόβλαχοι της Μέσης Βαλκανικής,—Μακεδονίας και Θράκης—οι οποίοι μετά το Σχίμα τον 1872 παρέμειναν πιστοί στο Οικουμενικά Πατριαρχείο της Κωνταντινουπόλεως, θεωρούντες τον Ελληνα Πατριάρχην όχι μόνο ως Πνευματικό τους αρχηγό αλλά και ως Ε θ ν ά ρ χ η.

Αντιθέτως Εξαρχικοί η Σχισματικοί εθεωρήθησαν εκείνοι οι Ορθόδοξοι κάτοικοι της Μέσης Βαλκανικής, οι οποίοι ανεγνώρισαν τον Βούλγαρο ’Έξαρχο της Πόλης ως πνευματικό τους αρχηγό κι  Εθνάρχη.

§ 2. 'Υμείς επεκράτησε τους Γραικομάνους των εν λόγω περιοχών, να τους ονομάζουμε Πατριαρχικούς Βουλγάρους η Σλαβοφώνους Έλληνας.

Συνθήκη Βερολίνου 1878
Έν τούτους για νάμαστε πλησιέστερα προς τα πράγματα η πρώτη ονομασία ταιριάζει εφόσον ο αγών Βουλγαρισμού κι' Ελληνισμού για την επικράτηση καθένος από τα δύο είχε καθαρώς εκκλησιαστικό χαρακτήρα, ενώ η δεύτερη όνο μασία ταιριάζει εφ’ οσον ο αγών αυτός πήρε εθνικοεκκλησιαστικόν χαρακτήρα.

Πότε συνέβη αυτό ;

Μια ορισμένη χρονολογία δεν είναι δυνατό να καθορισθή.
 Για τα ηγετικά στελέχη της Κων)πόλεως η μετατροπή αυτή του αγώνος συνέβη κατά την εποχή της συντάξεως των Εθνικών Κανονισμών του Πατριαρχείου της Πόλης, δηλαδή γύρω στο 1860.
Για τους Ορθοδόξους Χριστιανούς σλαβικής προελεύσεως στα 1872 δηλ. μετά το Σχίσμα, αλλά. στη Μακεδονία και τη Βορειοθράκη, την κατοπινή Άνατ. Ρωμυλία αυτό συνέβη μετά την απελευθέρωση της Μυσίας και της Άν. Ρωμυλίας από την τουρκικήν κυριαρχίαν, δηλ. μετά την υπογραφήν της Συνθήκης του Βερολίνου (1878) και ιδίως όταν η Συνθήκη αυτή εφαρμόσθηκε στην πραξι δηλ. στα 1880.
§ 8. Κατά την χρονική περίοδο 1872—1880 οι Γραικομάνοι ήσαν συγκεντρωμένοι κυρίως σε τρεις περιοχές της Μέσης Βαλκανικής.

α) Στο νοτιοδυτικό τμήμα της κατοπινής Ανατολικής Ρωμυλίας δηλ. το τμήμα εδόθε από την καμπήν του Έβρου με κύρια ερίσματα τον 'Ελληνισμόν την Περιστερά (Pestéra), Τατάρ-Παζαρτζίκ, Φιλιππούπολι, Στενίμαχο και Χάσκοβο.

β) Στο μεσαίο τμήμα της Νοτιοθράκης, νομού Ανδριανουπόλεως με κέντρα τις Σαράντα Εκκλησίες (Kirk-Kilissê) και την ορεινή περιοχή του Μπονρνάρ Χισάρ, γειτονική της επαρχίας Βιζύης, και
γ) Τους νομούς Θεσσαλονίκης, Μοναστηριού και Σκοπιών της Μακεδονίας.

§ 4. Πώς η διακήρυξι του Σχίσματος του 1872 από το Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνταντινουπόλεως με την πλήρη έγκριση των τριών άλλων Πατριαρχείων της ’ Αλεξανδρείας, 'Ιεροσολύμων και  Αντιόχειας συνέτεινε στη
διχοτόμησι των Σλάβων της Μέσης Βαλκανικής, είναι ένα πολύπλοκο πρόβλημα.