Οι Μακεδόνες και η Επανάσταση 1821: Αραπίτσα, τo ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑ της Νάουσας τον Απρίλη του 1822.

Οι πολιορκημένοι από τους Τούρκους στον πύργο του Ζαφειράκη στη Νάουσα πραγματοποιούν ηρωική έξοδο.

 13 κορίτσια της Νάουσας, μανάδες και παιδιά, συγκεντρώνονται στη γέφυρα της Αραπίτσας και ρίχνονται στον καταρράκτη, επαναλαμβάνοντας το χορό του Ζαλόγγου.

Η 1η οικιστική παρουσία της Νάουσας συμπίπτει με την οθωμανική εποχή(α’ μισό 15ου αι.).
Οι Τούρκοι, αμέσως μετά την κατάληψη της περιοχής, παραχωρώντας ιδιαίτερα προνόμια, προσπάθησαν να συγκεντρώσουν στη θέση που βρίσκεται η σημερινή πόλη τους κατοίκους των γύρω ορεινών χωριών.
Απηλλάγησαν από τους φόρους, απαγορεύθηκε η εγκατάσταση Οθωμανών, εκτός από τον στρατιωτικό διοικητή και τον δικαστή, ενώ επιτράπηκε στους Ναουσαίους να εκλέγουν μόνοι τους, τους άρχοντές τους και να διατηρούν φρουρά στην πόλη.

Το 1822 η Νάουσα θα εξεγερθεί κατά των Οθωμανών, αλλά η εξέγερση καταστέλλεται με βαρύ φόρο αίματος.

 Το Ολοκαύτωμα της Νάουσας, δηλ. η αιματηρή κατάπνιξη της επανάστασης, με την θυσία των Ναουσαίων γυναικών μαζί με τα παιδιά τους στα νερά της ρέματος της Αράπιτσας, καθιέρωσε τη πόλη ως Ηρωική.

Οι Μακεδόνες και η Επανάσταση 1821: Εθνικά Αισθήματα και Δράση Ελλήνων Μακεδονίας επί τουρκοκρατίας (1430-1821)

Επ΄ευκαιρία των εορταστικών εκδηλώσεων για τα 190 χρόνια

του ΟΛΟΚΑΥΤΩΜΑΤΟΣ της Νάουσας,

 σας παραθέτω

   το Δημοσίευμα του

 Απόστολου Ε. Βακαλόπουλου

 με θέμα ¨Εθνικά  Αισθήματα και Δράση των Ελλήνων της Μακεδονίας(1430-1821)".

Απόστολος Ε. Βακαλόπουλος, Θεσσαλονίκη 1954.

Κυρίες και κύριοι,

Ή Εταιρεία Μακεδονικών Σπουδών από πέρυσι έχει καθιερώσει να πανηγυρίζει με σεμνή πνευματική γιορτή, όπως και τα άλλα ανώτατα πνευματικά ιδρύματα του κράτους, την πιο μεγάλη εθνική στιγμή του νέου Ελληνισμού και ν' αποτίνει φόρο αιώνιας τιμής και ευγνωμοσύνης στους αθάνατους εκείνους προγόνους μας, οι όποιοι χάρισαν σε μας τούς μεταγενεστέρους το πρώτο και ύψιστο αγαθό, την ελευθερία.

 ’Ιδιαίτερος όμως σκοπός τής Εταιρείας είναι να τονίσει και να έξάρη  την ηρωική προσφορά των Ελλήνων τής Μακεδονίας, οι όποιοι με ποταμούς αιμάτων πότισαν την πολυβασανισμένη χώρα τους.

Plutarch (Βίοι Παράλληλοι,Vitae parallelae): Alexander der Grosse.

Plutarch 

 (griechisch Πλούταρχος, lateinisch Plutarchus;

Alexander der Grosse.

 * um 45 in Chaironeia; † um 125) war ein griechischer Schriftsteller.

Er verfasste zahlreiche biographische und philosophische Schriften, die seine umfassende literarische und philosophische Bildung und Gelehrsamkeit zeigen.

Sein bekanntestes Werk, die Parallelbiographien (  Bíoi parálleloi, οἱ βίοι παράλληλοι, Vitae parallelae, „Parallele Lebensbeschreibungen“), stellt jeweils die Lebensbeschreibung eines Griechen und eines Römers vergleichend einander gegenüber. 

 In diesen Vitenpaaren wird jeweils ein herausragender Grieche mit einem Römer verglichen.

In den Bioi paralleloi behandelt Plutarch die wichtigsten Staatsmänner der Vergangenheit von Theseus bis Marcus Antonius.

Es handelt sich um 23 Biographienpaare, die jeweils einen Griechen und einen Römer zusammenstellen, deren Leben Ähnlichkeiten aufweisen (z. B. Alexander der Große und Caesar, Demosthenes und Cicero).

Plutarch beschreibt seine Figuren mit negativen und positiven Eigenschaften, und einige große antike Persönlichkeiten werden mit genügend moralischen Mängeln geschildert, um als abschreckende Beispiele zu dienen, z. B. Demetrios. In den meisten Fällen ist die Beurteilung jedoch ausgewogener.

(Wikipedia)

Alexander

Wenn ich hier das Leben König Alexanders erzähle, so möchte ich bei dem Reichtum der Ereignisse die Bitte an die Leser vorausschicken: zu entschuldigen, daß ich nicht alle berühmten Begebenheiten genau und umständlich berichte, sondern die meisten nur kurz berühre.

Die makedonischen Sprache in der Antike.

Antikes Makedonien. Schrift Tafel aus Palatiano Kilkis-Makedonien
Η επιγραφή του Παλατιανού - Κιλκίς

Georgios K. Giannakis

Universität Ionnina

 Die Bilder und die Textformatierungen 

sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Die Eigenart der makedonischen Sprache in der Antike und ihr Verhältnis zum Griechischen war seit altersher Gegenstand von Diskussionen, die sich bisweilen in stark aufgeladener Atmosphäre und ohne streng wissenschaftliches Rüstzeug abspielten; gewöhnlich jedoch fand der Dialog auf der Grundlage wissenschaftlicher Kriterien statt.

Es sind zwei Grundthesen, um die herum sich die Wissenschaftler beim vorliegenden Thema bewegen.

Eine Gruppe von Sprachwissenschaftlern und Philologen vertrat die Meinung,
das Makedonische stelle eine unabhängige indogermanische Sprache dar
 (z.B. O. Müller, G. Meyer, M. Vasmer u.a.), während eine zweite Gruppe von Sprachwissenschaftlern und Spezialisten dafür eintrat, das Makedonische sei ein altgriechischer Dialekt (z.B. G. N. Hatzidakis, O. Hoffmann u.a.).

In den letzten zwanzig oder dreißig Jahren hat sich um dieses Thema im Rahmen der zweiten oben genannten Spezialistengruppe eine Forschungsaktivität entwickelt, nach der das Makedonische einen altgriechischen Dialekt darstellt, der viele Ähnlichkeiten mit den nordwestlichen griechischen Dialekten aufweist, speziell mit dem dorischen. 

Hellenistische Zeit: PTOLEMAIOS I. SOTER

 Werner Huß

Große Gestalten der griechischen Antike

58 historische Portraits von

Homer bis Kleopatra.

Die Bilder und die Textformatierungen 
sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Die weltgeschichtliche Bedeutung des Makedonen Ptolemaios (etwa 360-282 v. Chr.) beruht auf der Gründung und dem Ausbau des mächtigsten Reichs der hellenistischen Zeit, des «ptolemäischen» Ägypten. 

Diese Leistung hätte Ptolemaios aber nicht erbringen können, hätte er nicht zu den Männern gehört, die beim Tod Alexanders des Großen (323) über einen herausragenden Einfluß verfügten.

Die politischen Anfänge des Ptolemaios lagen bei Alexander.

Ptolemaios, der «Kriegerische», war der Sohn des Lagos und der Arsinoë und stammte aus der makedonischen Landschaft Eordaia. 

Sein Vater war wahrscheinlich von vornehmer, aber nicht von fürstlicher Herkunft.
Seine Mutter jedoch entstammte einer Seitenlinie des Königshauses.

Möglicherweise führte die kräftige Nachzeichnung der königlichen Linie des Geschlechts durch die spätere höfische Propaganda dazu, daß man in manchen Kreisen munkelte, Ptolemaios sei der natürliche Sohn Philipps II. 

Natürlich ein haltloses Geschwätz - aber doch kaum ein schädliches, eher ein nützliches Geschwätz, wurde Ptolemaios dadurch doch zum Halbbruder des großen Alexander.

Als Junge wurde er, der als Sproß einer adligen Familie höchstwahrscheinlich die Schule der «königlichen Pagen» (basilikoi paides) besuchte, ein Freund des Kronprinzen.

Nach seinem Regierungsantritt rief Alexander ihn nach Makedonien, das er zeitweilig verlassen hatte, zurück.
Nicht als «einfacher Soldat» (so Iustinus), aber doch ohne einen hohen militärischen Rang begleitete er den König wahrscheinlich bereits auf dessen europäischen Feldzügen. 

Makedonische Kämpfer

Am asiatischen Feldzug nahm er anscheinend von Anfang an teil. 330 wurde er «Leibwächter» (somatophylax) des Königs.

Μακεδονικός Αγώνας: Ο Πόντιος Εθνομάρτυς Φώτιος Καλπίδης. Μητροπολίτης Κορυτσάς, Πρεμετής και Μοσχόπολης.

Η σεπτή μορφή του Φωτίου

του Λάζαρου Αθ. Παπαιωάννου.

Έκδοση

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗΣ ΦΙΛΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗΣ ΑΔΕΛΦΟΤΗΤΑΣ

ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΣΤΗΝ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ ΤΟ 1871.

ΑΠΟ ΤΟ 1924 ΕΔΡΕΥΕΙ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ,

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ 1983

Ο ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΣ 

ΦΩΤΙΟΣ ΚΑΛΠΙΔΗΣ

(1862-1906)

ΠΡΟΛΟΓΟΣ 

ΤΑΚΗ Π. ΓΚΟΣΙΟΠΟΥΛΟΥ

’Ανθρώπινη αξία είναι η αρετή και  η αλήθεια.

"Όσοι διακονούν τις δυο αυτές αξίες στη ζωή διαφωτίζουν την ίδια τους ιδιοσυγκρασία και στήνουν στο βάθρο το δικό τους άγαλμα σκαλισμένο άπ΄ την Ιστορική γνώση και την πνευματική τους επάρκεια.

Ο Μακεδονικός Αγώνας στην Ανατολική Μακεδονία

Ο Άγιος ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ
Μητροπολίτης Δράμας.

του Γεωργίου Μόδη.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 

ΚΑΙ  Η ΝΕΩΤΕΡΗ 

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ"

 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ

«Τσεκούρι στον ντόκτορ Γιάννη,

 μολύβι στον Έλληνα πρόξενο, 

μαχαίρι στον Έλληνα μητροπολίτη»,

 έγραφε στον βοεβόδα Τάσκα της περιοχής Σερρών το περίφημο γράμμα. 

Και ο ντόκτορ Γιάννης, ο γιατρός δηλαδή Θεοδωρίδης, μόλις το 'μαθε, έμασε τα μπαγουλάκια του και το 'σκασε στην Αθήνα, αν και ύποπρόξενος της Μεγάλης Βρεταννίας ...

Απ' την άλλη μεριά έγραφε ο Draganof ότι στην εκκλησία των Ταξιαρχών Σερρών (8 Νοεμβρίου 1905) κήρυξε ο εφημέριος Παπαστέφανος ότι όποιος σκοτώση Βουλγάρους θ' αγιάση. 

Δεν είναι βέβαιο αν έγραφε την αλήθεια. 

Είναι γεμάτο ανακρίβειες και ψέματα το προπαγανδιστικό βιβλίο του. 

Επιδίωκε ν' άποδείξη ότι οι «Μεταρρυθμίσεις» είχαν αποτύχει και η μόνη λύση ήταν η αυτονομία. 

Παρουσιάζει για βουλγαρικά θύματα ελληνικών σωμάτων χωριά ελληνικά που τα έκαψαν οι κομιτατζήδες! 

Makedonien ist nicht griechisch sondern Griechenland: Geschichtliche Nachweise des Griechenthums der Makedonier.

Widmung Alexander des Großen
an die Athena Polias 
London,  British Museum

G.N. HATZIDAKIS

Athen 1897
(S. 39-57)

Die Bilder und die Textformatierungen 
sind unsere Auswahl (Yauna),
 und nicht im Text enthalten.

Zur Abstammung der
Alten Makedonier

Eine Ethnologische Studie

Die phonetischen Argumente sind, weil von subjektiven Anschauungen unabhängig, die allerschlagendsten; nun giebt es aber auch Forscher, die diesen lautgeschichtlichen Studien fern stehend sich durch derartige Argumente gar nicht oder nur schwer überzeugen lassen. Ich werde also im Folgenden versuchen, auch historische Zeugnisse des Griechenthums der Makedonier beizubringen.

Zuerst bemerke ich, dass die Makedonier die Römer Barbaren genannt haben, was sie ohne Zweifel nicht hätten thun dürfen, wenn sie selbst Barbaren gewesen wären.

Ελληνική Μακεδονική Γή: Βισαλτία-Νιγρίτα και η συμβολή της στο Μακεδονικό Αγώνα.

Του Πασχάλη Β. Αγγελόπολου

Η ιστορία της περιοχής

Στη Νιγρίτα και την επαρχία της σε όλη την περίοδο μετά το σχίσμα της Βουλγαρικής Εκκλησίας και της απελευθερώσεως (1912) δεν βρέθηκε κάτοικος που να αποδέχθηκε το σχίσμα.

Ο στρατός του Βουλκώφ αντιμετώπισε έναν συμπαγή πληθυσμό με ακμαιότατο ελληνικό φρόνημα που οι ρίζες του χάνονται βαθειά στην αρχαιότητα προ του 5ου αι. π.Χ.

Οι σημερινοί κάτοικοι της επαρχίας Βισαλτίας δεν διαφέρουν από τους κατοίκους της αρχαίας, κατοικούν στον ίδιο χώρο ή κοντά σε ερείπια που μαρτυρούν περασμένες πολιτείες, χαλάσματα που δηλώνουν με την παρουσία τους ότι σε κάποια περασμένη εποχή υπήρξαν πολυάνθρωπα πολίσματα. 

Σε κάθε σημερινό χωριό ή πολύ κοντά σ’ αυτό βλέπει κανείς εμφανή τα ίχνη του αρχαίου οικισμού του.
Ο καθημερινός βίος των σημερινών κατοίκων της επαρχίας Νιγρίτας εμφανίζει πλούσια τα στοιχεία της αρχαίας λαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς: τραγούδια, χοροί και έθιμα αποτελούν μια συνέχεια, αλλά το κυριότερο, η γλώσσα που ομιλείται και γράφεται σήμερα είναι η ίδια με αυτή του Αντιφά- νους, προσαρμοσμένη στις σύγχρονες ανάγκες επικοινωνίας.

Τα σημερινά σύνορα της επαρχίας είναι τα ίδια σχεδόν όρια με την αρχαία Βισαλτία, εκτός μιας μικρής περιοχής, δυτικά και πίσω από το βουνό Βερτίσκος, που περιλαμβάνει τα χωριά Αρέθουσα, Βρασνά και Στεφανινά που υπάγονται διοικητικώς στην επαρχία Λαγκαδά, θρησκευτικά όμως συνεχίζουν να υπάγονται στη Μητρόπολη Σερρών, όπως στο Βυζάντιο και στην τουρκοκρατία.

Ιων Δραγούμης: "Τα Τετράδια του Ίλιντεν". Η κατάσταση στο Καζά Νευροκοπίου μετά την εξέγερση του Ίλιντεν-Illinden(1903)

Ίων Δραγούμης

 Ίωνος Δραγούμη

"Τα Τετράδια του Ίλιντεν"

από τις εκδόσεις Πετσίβα

[Έν Σέρραις] 28 Νοεμβρίου [1903]

Αγαπητέ μπαμπά

’Έλαβον τό βιβλίον του Barres ώς καί τά αντίτυπα του Υπομνήματος, δι ά ευχαριστώ.

Περί τής περιοδείας μου εγραψά τινα εις την μαμάν. 

Τό Νεβροκόπον είναι έτι άνθηρόν τήν αγοράν όλην έχομεν οί Έλληνες άκολουθούμενοι (κατά δεύ­τερον λόγον) υπό των Τούρκων.

Ο Μητροπολίτης των σχισματικών άπηγόρευσε πρό τινων μηνών τοις χωρικοίς νά αγοραζίοσιν από τών ημετερων αλλ, η αυθαιρεσία αύτη κατελύθη υπό τής εμπορικής άνάγκης.

Τουρκοκρατούμενη Θράκη. Η καθημερινή ζωή των χριστιανών κατοίκων της Θρά­κης στα μέσα του 19ου αιώνα.

Η Φιλιππούπολη

Κωνσταντίνου Α. Βακαλόπουλου

Ιστορία του Βόρειου ελληνισμού

Θ Ρ Α Κ Η

Ο πρώτος Έλληνας υποπρόξενος στην Αδριανούπολη, ο Ιωσήφ Βαρότσης, αναφέρεται αναλυτικά στις εκθέσεις του, αρκετά πριν τα μέσα του 19ου αιώνα, στις τουρκικές διώξεις, οι οποίες στόχευαν το ελληνικό στοιχείο της Θράκης, 

αλλά ακόμη και τους Έλληνες υπηκόους που ζούσαν εκεί. 

Στο επίκεντρο της διπλωματικής δράστηριότητάς του στην πο­λυεθνική Αδριανούπολη, που θεωρούνταν ακόμη στα 1835 η δεύτερη σε σπουδαιότητα πόλη της οθωμανικής αυτοκρατορίας μετά την Κωνστα­ντινούπολη, ο Έλληνας διπλωματικός εκπρόσωπος ανίχνευε με διορατι­κότητα και οξύνοια τις πρόσφατες επιπτώσεις του ρωσοτουρκικού πολέ­μου (1828 - 1829) στους μουσουλμανικούς πληθυσμούς, αλλά και τον αντίκτυπο της εισαγωγής των προδρομικών μέτρων του Τανζιμάτ για την βελτίωση της θέσης του χριστιανικού στοιχείου στην οθωμανική αυτο­κρατορία. 

Μακεδονικός Αγώνας. Σλαβόφωνοι Μακεδονομάχοι: Ο Αντώνιος Ζώης.

Ο Μακεδονάχος Οπλαρχηγός εκ Μοναστηρίου
Αντώνιος Ζώης.

  Γεωργίου Μόδη.

"Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 

ΚΑΙ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΑΡΧΗΓΟΙ"

 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

(Yauna: Μακεδονική Γη: Ο Μακεδονικός Αγώνας στο Μορίχοβο (βουλγ. Марѝхово, σλαβ. Мариово)

Δούλευε εισπράκτορας στο Μοναστήρι κάποιας συντεχνίας η συνοικίας. 

Φρόνιμος, ήσυχος, μειλίχιος, τον έπαιρνες για τον ειρηνικώτερο των ανθρώπων. 

Στους γάμους μονάχα και τα πανηγύρια ξεσπούσε με πάθος και μεράκι στα κλέφτικα τραγούδια. Ήταν περίφημος και για τα γερά του πόδια.

Την ήμερα του αγίου Γεωργίου το 1903 στο Μοναστήρι ο τουρκικός όχλος άρχισε σφαγή χριστιανών χωρίς καμμιά διάκρισι αν ήσαν φίλοι των κομιτατζήδων η εχθροί των, Βούλγαροι η Έλληνες .

Οι Γεμιτζήδες και
τα Απριλιανά του 1903

 Όλοι οι γκιαούρηδες ήσαν σκυλιά άσπρα η μαύρα. 

Αγρίεψαν οι αγάδες του Μοναστηριού, 

γιατί στην Θεσσαλονίκη οι κομιτατζήδες ανατίναξαν την 15ην και 17ην Απριλίου το γαλλικό ατμόπλοιο «Γουανταλκιβίρ» και την Όθωμανική Τράπεζα.

 Χρειάσθηκε 6—7 μέρες, για να μεταδοθή η ιερά αγανάκτησις απ’ το  ένα  βιλαέτι στο άλλο.

Ευτυχώς ο βαλής κατώρθωσε να προλάβη γενίκευσι της σφαγής.  ένα  πλήθος φανατισμένοι Τουρκαλάδες στρίμωξαν εκείνη την ημέρα τον Άντώνη σ΄ ένα  στενοσόκακο. 

Σώθηκε ως εκ θαύματος, τρυπώνοντας σ’ ένα  εβραικό σπίτι. Ευθύς επειτα εξαφανίσθηκε. Στους μαθητικούς μας κύκλους άρχισε σιγά σιγά να διαδίδεται πως έφυγε στα βουνά να πολεμήση τους Τούρκους

 «για της πατρίδος την ελευθερίαν, για του Χριστού την πίστιν την αγίαν».

Δύσκολο είναι να ξεκαθαρίσω σήμερα τα αισθήματα, που τότε μας συνείχαν. 

Μισούσαμε τους Βουλγάρους, τραγουδούσαμε δυνατά και ζωηρά το

 «Του Πανσλαβισμού η ψώρα Μακεδόνας δεν μολύνει», 

ακούαμε κάπου κάπου και τα εγκλήματα των κομιτατζήδων στην ύπαιθρο. Άλλα ήσαν τόσον ανυπόφοροι και οι Τούρκοι! Τα γεγονότα του αγίου Γεωργίου μας είχαν όλους καταταράξει και κατατρομάξει.

Μακεδονικός Αγώνας: Οι Σλαβόφωνοι-Γραικομάνοι ήρωες αδελφοί ΔΟ(Υ)ΓΙΑΜΑ.

του Γεωργίου Μόδη.

" ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ 

ΚΑΙ   

ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ ΑΡΧΗΓΟΙ"

ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΗ  ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ 

Αρ. 9

 ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ.

ΟΙ   ΤΕΣΣΕΡΕΣ  ΑΔΕΛΦΟΙ   ΔΟΥΓΙΑΜΑ

Πάνω σε μια υψηλή πλαγιά του Πάϊκου είναι η Καστανερή (Μπαροβίτσα), αετοφωλιά, στεφανωμένη από δάση καστανιάς. 

Είναι τώρα κι αυτή  ένα απ΄ τα αμέτρητα ρημαγμένα και ερημωμένα χωριά. 

Οι κάτοικοι της ομιλούν σήμερα το τοπικό σλαβόφωνο Ιδίωμα. 

'Αλλά πριν 100—200 χρόνια είχαν γλωσσά τους την βλάχικη. 

Βλάχικες είναι και οι τοπωνυμίες του χωρίου. Εκεί ζούσαν οι τέσσερες αδελφοί Λάζος, Γκόνος, Μητρός, Τράϊος Δουγιάμα.

Διωγμοί ελληνικών πληθυσμών στα βουλγαρικά παράλια του Εύξεινου Πόντου, 1906

Κοτζάμπαση Μαρία
(18/12/2007)

Για παραπομπή: Κοτζάμπαση Μαρία,
«Διωγμοί ελληνικών πληθυσμών στα βουλγαρικά παράλια του Εύξεινου Πόντου, 1906», 2007,

Εγκυκλοπαίδεια Μείζονος Ελληνισμού, Εύξεινος Πόντος

 1. Στόχοι και μέσα της βουλγαρικής αφομοιωτικής πολιτικής (1885-1904) 

 Μετά την προσάρτηση της υπό οθωμανικό έλεγχο αυτόνομης επαρχίας της Ανατολικής Ρωμυλίας στη βουλγαρική ηγεμονία (1885) επιδιώχθηκε η αφομοίωση του ελληνικού στοιχείου με διάφορους τρόπους.
Η βουλγαρική αφομοιωτική πολιτική εφαρμόστηκε κυρίως από το Εθνικό Φιλελεύθερο Κόμμα, που συνδύαζε εθνικιστική και φιλελεύθερη ιδεολογία, στηριζόταν σε διάφορα πατριωτικά σωματεία και κυβέρνησε τη χώρα κατά τα χρονικά διαστήματα 1886-1894 και 1903-1908.

 Η αφομοιωτική διαδικασία κατευθύνθηκε από την κυβέρνηση και την κεντρική διοίκηση και εκδηλώθηκε στην εκπαίδευση, στη στελέχωση του κρατικού μηχανισμού, στο στρατό και στα εκκλησιαστικά ζητήματα1.

Για το σκοπό αυτό το βουλγαρικό κράτος έλαβε μια σειρά από μέτρα, όπως:

 Α) Το διάταγμα που αφορούσε στην εφαρμογή του άρθρου 10 του νόμου Ζίφκωφ «περί δημοσίας εκπαιδεύσεως» του 1891.
Σύμφωνα με αυτό το άρθρο, «τα τέκνα των Βουλγάρων υπηκόων των διαφόρων χριστιανικών ομολογιών λαμβάνουν την πρωτοβάθμια εκπαίδευσή τους στη βουλγαρική γλώσσα».

Ο νόμος Ζίφκωφ σήμαινε κατάργηση κυρίως της ελληνικής πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης.

Λόγω των έντονων διαμαρτυριών, τόσο των ελληνικών κοινοτήτων και των εκκλησιαστικών αρχών όσο και των διπλωματικών πρακτόρων της Ελλάδας,
το άρθρο 10 δεν εφαρμόστηκε στα ελληνικά σχολεία πριν από το Σεπτέμβριο του 1906 2.


 Β) Οι βουλγαρικές αρχές αρνούνταν να αναγνωρίσουν τις ελληνικές ορθόδοξες κοινότητες ως νομικά πρόσωπα, με συνέπεια τη δήμευση κοινοτικών περιουσιών και την αρπαγή πατριαρχικών εκκλησιών. 

Θρακομακεδονικά Διονυσιακά έθιμα: ΠΕΤΡΟΥΣΑ, ΜΠΑΜΠΙΝΤΕΝ

-->

Μπάμπιντεν Πετρούσας

Αναδημοσίευση από

Ομάδα μαθητριών της Β' Τάξης

του

 Γυμνασίου Πετρούσας,

με θέμα:

''Παραδοσιακές εκδηλώσεις 

στην περιοχή της Πετρούσας''.

Στο χωριό μας ΠΕΤΡΟΥΣΑ , υπάρχουν πολλά ήθη και έθιμα. Από αυτά είναι και η παραδοσιακή γιορτή της Μπάμπιντεν που είναι μια πολύ δημοφιλής εκδήλωση σ’ όλο το νομό Δράμας.

Τα δρώμενα καθιερώθηκαν σύμφωνα με μια εκδοχή, το 1912-13 από το μητροπολίτη Δράμας Χρυσόστομο.

Σύμφωνα μ’ αυτήν την εκδοχή οι κάτοικοι της περιοχής, ενωμένοι, προσπάθησαν να καταπολεμήσουν τον τουρκικό ζυγό, που επί αιώνες, τους είχαν υποδουλώσει κάτω από τοδικό τους πνεύμα.

Αποτέλεσαν τοπική γιορτή για το χωριό, που επαναλαμβάνεται μέσα στο πέρασματων χρόνων.

Η γιορτή αυτή δημιουργήθηκε από τις γυναίκες της εποχής εκείνης, επειδή ήταν καταπιεσμένες και δεν μπορούσαν να διασκεδάσουν.

Στην γιορτή πήγαιναν μόνο οι γυναίκες και αν υπήρχε κάποιος άντρας εκεί, τον γέμιζαν με στάχτη.

Οι άντρες για να πηγαίνουν κι εκείνοι στη γιορτή μεταμφιέζονταν σε γυναίκες.

Έτσι καθιερώθηκε το έθιμο να ντύνονται καρναβάλια.

Η ονομασία του Μπάμπιντεν προήρθε από τη λέξη Μπάμπω, που σημαίνει μαία ή γριά και

από τη λέξη ντεν που σημαίνει μέρα.

Δηλαδή η ημέρα της μαίας ή της γριάς.

Μπάμπιντεν Πετρούσας

Θα λέγαμε ότι είναι Διονυσιακή γιορτή, επειδή έχει αρκετά στοιχεία της Διονυσιακής λατρείας.

Όμως αυτό δεν είναι απόλυτο διότι οι ρίζες της γιορτής αυτής χάνονται μέσα στα βάθη των αιώνων.

Τα δρώμενα της Πετρούσας τελούνται στις 7-8 Ιανουαρίου, δηλαδή τον ίδιο καιρό περίπου

με τα «κατ’ αγρούς» Διονύσια.

Θρακομακεδονικά Διονυσιακά έθιμα: ΜΠΑΜΠΟΥΓΕΡΑ Καλής Βρύσης Δράμας.

-->

Αναδημοσίευση από 

Δραμινή εφημερίδα

 ΗΧΩ (2010)

Τα έθιµα του δωδεκαηµέρου αναβιώνουν και φέτος στο νοµό µας, στις 6-7-8 Ιανουαρίου, από τους κατοίκους του Μοναστηρακίου, της Πετρούσας, του Βώλακας, των Πύργων, του Ξηροποτάµου και της Καλής βρύσης. Από αύριο οι κάτοικοι των οικισµών συµµετέχουν µαζικά στα δρώµενα και δηµιουργούν µοναδική ατµόσφαιρα για τους επισκέπτες. Σας παραθέτουµε σήµερα στο τελετουργικό των «Μπαµπούγερων» της Καλής Βρύσης, τα οποία κατέχουν ξεχωριστή θέση στα δρώµενα του νοµού Δράµας. «Μπαµπούγερα»

-->

Μακεδονικά Μοναστήρια.Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Απολεσθέντα από τους Βουλγάρους κειμήλια Ιεράς Μονής.

 ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ
ΤΙΜΙΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ

(άλλη Ανάρτηση μας:
Βυζαντινή Παρακαταθήκη: Η Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών. )

Ο 20ος  αιώνας άρχιζε να ανατέλλει και μαζί με αυτόν για το μοναστήρι του Τιμίου Προδρόμου άρχιζε μία ριζική εκ θεμελίων καταστροφή. 

Ήταν Ιούνιος του 1917, όταν λυσσαλέοι οι Βούλγαροι επιδρομείς, ύστερα από πολλές λεηλασίες στο χώρο της Μακεδονίας, απογύμνωσαν και ερήμωσαν τη μονή.

 Οι Πατέρες εξορίσθηκαν όλοι ως όμηροι στη Βουλγαρία, ενώ ανάμεσα στην κτηματική περιουσία που είχε συληθεί, συγκαταλέγονταν 1500 τόμοι με έντυπα βιβλία, πλήθος από χειρόγραφα, βυζαντινά χρυσόβουλλα, πατριαρχικά σιγίλλια, σουλτανικά φιρμάνια και πλείστα ιερά σκεύη υψηλής τέχνης και μεγάλης αξίας.

Την πρώτη αυτή λαφυραγώγηση ακολούθησε και δεύτερη κατά τα έτη 1941 -1944. Κατά το χρονικό διάστημα αυτό οι  μοναχοί της Μονής είχαν εκδιωχθεί, και την Διοίκηση της είχαν αναλάβει οι Βούλγαροι. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να αφαιρεθούν εικόνες πολύ παλαιές ανεκτιμήτου αξίας και οτιδήποτε άλλο είχε απομείνει από την πρώτη λεηλασία. 

Συντάχθηκε δε πρωτόκολλο παραλαβής υπογεγραμμένο από τους Βουλγάρους, το οποίο ανέφερε λεπτομερώς όλα τα υπεξερεθέντα και παρανόμως κατασχεθέντα.

Όλα τα κλοπιμαία μεταφέρθηκαν και τις δύο φορές στην Βουλγαρία. 

Ανατολική Ρωμυλία: Τα έθιμα-χαντέτια του Δωδεκαημέρου. Πρωτοχρονιάτικα έθιμα. Το δρώμενο της Καμήλας.

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Πήγαινε στα δημοτικά τραγούδια, 
στη δημοτική τέχνη και στη χωριάτικη και λαϊκή ζωή, 
για να βρεις τη γλώσσα σου και την ψυχή σου 
και μ’ αυτά τα εφόδια  αν έχεις ορμή μέσα σου
 και φύσημα θα πλάσεις ό,τι θέλεις, 
παράδοση και πολιτισμό
 και αλήθεια και φιλοσοφία.

Ίων Δραγούμης  

Το δρώμενο της Καμήλας.

της Ελένης Δάγκα 

απόσπασμα έρευνας της σκηνογράφου-ενδυματολόγου 

(υποψήφιας διδάκτορος τμήματος Θεάτρου -Σχολή Καλών Τεχνών, ΑΠΘ)

(αναρτησμένο στο facebook)
  (οι φωτογραφίες είναι επιλογή Yauna)

Το δρώμενο της Καμήλας, ιδιαίτερα διαδεδομένο στο παρελθόν, αλλά και σήμερα, στη Μικρά Ασία, τα Βαλκάνια και την Κεντρική Ευρώπη (από τον Πόντο ως την Πόλη και από την Ουκρανία ως την Βουλγαρία, τη Ρουμανία, την Ουγγαρία, τη νότια Αυστρία και τη Σλοβενία), εμφανίζεται ως μεταμφίεση τελετουργικού χαρακτήρα με «αόριστη γονιμοποιητική σημασία».[1] 

Ελληνική Μακεδονική Γη: Το Πολύχρονο Χαλκιδικής στους εθνικούς αγώνες.

Μνημείο του καπετάν Κάψα στο σημείο
της μάχης των Βασιλικών 13 Ιουνίου 1821

Αρτιστόδημος Χρ. Ζάγκας
(1932-2011, Πολύχρο)

ΠΟΛΥΧΡΟΝΟ

Ένα χωριό στη ροή της ιστορίας.

Κοινότητα Πολυχρόνου

1996

(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Η Χαλκιδική στον αγώνα για την ελευθερία

Εμμανουήλ Παπάς,
ο Μακεδόνας πρωτεργάτης
της Εθνεγερσίας

Στα τέλη του Μάρτη του 1821 έφθασε στο Αγιο Όρος ο Σερραίος οραματιστής και αγωνιστής Εμμανουήλ Παπάς, με σκοπό να εξεγείρει τη Χαλκιδική κι ολόκληρη τη Μακεδονία σ' επανάσταση κατά των Τούρκων.

Στις 17 Μαΐου στον Πολύγυρο οι κάτοικοι σκότωσαν τον Τούρκο Διοικητή, καθώς και τους άνδρες της φρουράς.

Στην Κασσάνδρα οι πρόκριτοι έσπευσαν να δώσουν το παρόν.
Σ' επιστολή τους προς την Ιερά Επιτροπή των Αγιορειτών έγραφαν κοντά στα άλλα και τα εξής:

"Ήμεϊς οί έν χερσονήσω Κασσάνδροι έσηκώσαμεν τά άρματα κατά των τυράννων μας... 
Έτοιμασθήτε λοιπόν στρατιώται του επουρανίου Χριστού... 
Μην αμελήσετε, άγιοι Πατέρες, άλλ' όπλισθήτε καί σπεύσατε ταχύτατα πρός άφανισμόν του τυράννου μας δι' άγάπην του Γένους καί της πίστεως ημών... 
Ταχύνατε διά νά λάβωμεν καί παρά θεού καί παρά του Γένους τόν στέφανον".

Αυτήν την επιστολή  προκήρυξη υπογράφουν με ημερομηνία 29 Μαΐου (1821) ο Ιωάννης Χατζηχριστοδούλου, ο Αναγνώστης Γεωργίου, ο Δημήτριος Ιωάννου, ο καπετάν Μανόλης Ιωάννου, ο καπετάν Γεώργιος Καμπούρης και ο καπετάν Ιωάννης Γεωργίου.

Αυτοί αποτελούσαν την επιτροπή αγώνα της Κασσάνδρας και προέρχονταν αντιπροσωπευτικά από διάφορα χωριά, ο Δημήτριος Ιωάννου καταγόταν από το Πολύχρουν, πράγμα που δείχνει πως οι Πολυχρουνιώτες έδωσαν το παρόν και κατά το μεγάλο ξεσηκωμό του Γένους μας.

Το σχέδιο των επαναστατών της Χαλκιδικής ήταν να ξεκινήσουν οι μεν από τα Μαδεμοχώρια υπό τον Εμμανουήλ Παπά, οι δε από την Κασσάνδρα υπό τον καπετάν Κάψα και να συναντηθούν όλοι στους

Ελληνική Μακεδονική Γη: Γευγελή (Гевгелија). Οι ξένες Προπαγάνδες

Η κηδεία του Νικολάου Μπέλλη
προύχοντα από τα Μικρά Λιβάδια
στη Γευγελή,
μετά τη δολοφονία του από τους κομιτατζήδες

του Ιωάννου Ξανθού

Συνταξιούχου Δημοδιδασκάλου

και
ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΟΥ

"ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΕΓΕΛΗΣ ΚΑΙ 

ΕΘΝΙΚΗ ΔΡΑΣΙΣ ΤΩΝ ΚΑΤΟΙΚΩΝ ΑΥΤΗΣ

 ΚΑΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΞ ΧΩΡΙΩΝ"

Θεσσαλονίκη 1954
(οι φωτογραφίες επιλογή Yauna)

Οι κάτοικοι της περιφερείας Γευγελής και όλης της Βορείου Μακεδονίας, ως απεδείχθη ανωτέρω, ως προς το ζήτημα της Έθνικότητος, ήσαν όλοι ανεξαιρέτως Έλληνες με το γνωστόν ανάμικτον γλωσσικόν ιδίωμα και παρέμειναν ως τοιούτοι άθικτοι και συμπαγείς μέχρι του 1870, οπότε διάφοροι προπαγάνδαι διεισδύσασαι εις τα τμήματα ταυτα ήρχισαν δια δελεαστικών και παραπλανητικών μέσων να προσελκύουν κατ’ άρχάς άμορφώτους, άφελείς και πτωχούς κατοίκους.

Τοιαύται προπαγάνδαι ένεφανίσθησαν εις την περιφέρειαν Γευγελής
η Ουνιτική, 
η Βουλγαρική, 
η Σέρβική και 
η Ρουμανική.

 Έκ τούτων η Σερβική ήτο ασήμαντος και ουχί έπικίνδυνος, διότι η Σερβία δεν εδειξε μέγα ενδιαφέρον δια να εξαπολύση ισχυράν προπαγάνδαν και δεν είχε μεγάλας βλέψεις εις τας άλλας περιφερίας μέχρι του 1900, συνάμα δέ δεν ύπήρχε Σέρβικός πληθυσμός Νοτίως των Σκοπιών και έθεωρουσε τα τμήματα

Μοναστηριού, Γευγελής, Δοϊράνης και Στρωμνίτσης της τότε άκεραίου Μακεδονίας, ότι ήσαν παλαιαί Έλληνικαί έπαρχίαι, ως το ομολογούν οι ίδιοι οι Σέρβοι.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Βελιγραδιού ο Τσβίγιτς άναγνωρίζει, ότι ο πληθυσμός των Βορείων τμημάτων της Μακεδονίας δεν είναι Σέρβικός.

Ο Σέρβος Γεωγράφος Γεώργεβιτς εγραφε το 1919, ότι τα Βόρεια τμήματα Μακεδονίας ήσαν παλαιαί Έλληνικαί έπαρχίαι.